{"id":5125,"date":"2026-11-03T17:03:19","date_gmt":"2026-11-03T11:33:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.healthpoints.in\/?p=5125"},"modified":"2026-11-03T17:07:02","modified_gmt":"2026-11-03T11:37:02","slug":"is-time-travel-possible","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/","title":{"rendered":"Time travel \u0938\u091a \u092f\u093e myth, \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e\u0908 ?"},"content":{"rendered":"<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_85 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Table of Contents<\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><a href=\"#\" class=\"ez-toc-pull-right ez-toc-btn ez-toc-btn-xs ez-toc-btn-default ez-toc-toggle\" aria-label=\"Toggle Table of Content\"><span class=\"ez-toc-js-icon-con\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewbox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewbox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseprofile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Abstract\" >Abstract<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Introduction\" >Introduction<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#%E0%A4%9C%E0%A5%8B_%E0%A4%B9%E0%A5%8B_%E0%A4%9A%E0%A5%81%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A5%88_%E0%A4%89%E0%A4%B8%E0%A5%80_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A4%B8_%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%87_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%AE%E0%A4%A8_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%82_%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A5%88\" >\u091c\u094b \u0939\u094b \u091a\u0941\u0915\u093e \u0939\u0948, \u0909\u0938\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093e\u092a\u0938 \u091c\u093e\u0928\u0947 \u0915\u093e \u092e\u0928 \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE_Mind_%E0%A4%AA%E0%A4%B9%E0%A4%B2%E0%A5%87_%E0%A4%B8%E0%A5%87_%E0%A4%B9%E0%A5%80_%E0%A4%8F%E0%A4%95_%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%B9_%E0%A4%95%E0%A5%80_Time_Machine_%E0%A4%B9%E0%A5%88\" >\u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u092e\u093e\u0930\u093e Mind \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0938\u0947 \u0939\u0940 \u090f\u0915 \u0924\u0930\u0939 \u0915\u0940 Time Machine \u0939\u0948?<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%88_%E0%A4%B5%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BF_%E0%A4%B8%E0%A4%9A%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%9A_2036_%E0%A4%B8%E0%A5%87_%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%A5%E0%A4%BE\" >\u0915\u094d\u092f\u093e \u0915\u094b\u0908 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0938\u091a\u092e\u0941\u091a 2036 \u0938\u0947 \u0906\u092f\u093e \u0925\u093e?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#%E0%A4%87%E0%A4%82%E0%A4%9F%E0%A4%B0%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%9F_%E0%A4%AA%E0%A4%B0_%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%B5%E0%A4%B9_%E0%A4%85%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%AC_%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%BE\" >\u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u092a\u0930 \u0906\u092f\u093e \u0935\u0939 \u0905\u091c\u0940\u092c \u0926\u093e\u0935\u093e<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#%E0%A4%AD%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%A8%E0%A5%87_%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%87_%E0%A4%95%E0%A5%80_Predictions_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A5%81%E0%A4%86\" >\u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f \u091c\u093e\u0928\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0915\u0940 Predictions \u0915\u093e \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0941\u0906?<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Versailles_Time_Slip_%E0%A4%AC%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A4%BE_Machine_%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%87_%E0%A4%A6%E0%A5%8C%E0%A4%B0_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%AA%E0%A4%B9%E0%A5%81%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%A8%E0%A5%87_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%BE\" >Versailles Time Slip: \u092c\u093f\u0928\u093e Machine \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0947 \u0926\u094c\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0926\u093e\u0935\u093e<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#1901_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%A6%E0%A5%8B_%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%93%E0%A4%82_%E0%A4%A8%E0%A5%87_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%B8%E0%A5%82%E0%A4%B8_%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE\" >1901 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u094b \u092e\u0939\u093f\u0932\u093e\u0913\u0902 \u0928\u0947 \u0915\u094d\u092f\u093e \u092e\u0939\u0938\u0942\u0938 \u0915\u093f\u092f\u093e?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-10\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#%E0%A4%85%E0%A4%A8%E0%A5%81%E0%A4%AD%E0%A4%B5_%E0%A4%94%E0%A4%B0_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A3_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%AB%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%95_%E0%A4%B9%E0%A5%88\" >\u0905\u0928\u0941\u092d\u0935 \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u092e\u093e\u0923 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094d\u092f\u093e \u092b\u0930\u094d\u0915 \u0939\u0948?<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-11\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Noah_%E0%A4%94%E0%A4%B0_Andrew_Carlssin_%E0%A4%95%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A4%9A_%E0%A4%B2%E0%A4%97%E0%A5%87_%E0%A4%A4%E0%A5%8B_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%B5%E0%A4%B9_%E0%A4%B8%E0%A4%9A_%E0%A4%B9%E0%A5%8B_%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%80_%E0%A4%B9%E0%A5%88\" >Noah \u0914\u0930 Andrew Carlssin: \u0915\u0939\u093e\u0928\u0940 \u0938\u091a \u0932\u0917\u0947 \u0924\u094b \u0915\u094d\u092f\u093e \u0935\u0939 \u0938\u091a \u0939\u094b \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-12\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#%E0%A4%8F%E0%A4%95_Lie_Detector_Video_%E0%A4%A8%E0%A5%87_%E0%A4%B2%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%82_%E0%A4%95%E0%A5%8B_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%82_%E0%A4%9A%E0%A5%8C%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%BE\" >\u090f\u0915 Lie Detector Video \u0928\u0947 \u0932\u094b\u0917\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902 \u091a\u094c\u0902\u0915\u093e\u092f\u093e?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-13\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%AD%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%95%E0%A5%80_%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A5%87_Stock_Market_%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%A4%E0%A4%BE_%E0%A4%9C%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%95%E0%A4%A4%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A5%88\" >\u0915\u094d\u092f\u093e \u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f \u0915\u0940 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u0947 Stock Market \u091c\u0940\u0924\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948?<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-14\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Time_Travel_%E0%A4%95%E0%A5%87_%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%A8_%E0%A4%85%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A5_%E0%A4%AF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%82_%E0%A4%B8%E0%A4%AC%E0%A4%B8%E0%A5%87_%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%BE_Confusion_%E0%A4%B9%E0%A5%8B%E0%A4%A4%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A5%88\" >Time Travel \u0915\u0947 \u0924\u0940\u0928 \u0905\u0930\u094d\u0925: \u092f\u0939\u093e\u0902 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e Confusion \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-15\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Future_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BE_%E0%A4%94%E0%A4%B0_Past_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%B2%E0%A5%8C%E0%A4%9F%E0%A4%A8%E0%A4%BE\" >Future \u092e\u0947\u0902 \u091c\u093e\u0928\u093e \u0914\u0930 Past \u092e\u0947\u0902 \u0932\u094c\u091f\u0928\u093e<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-16\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Einsteins_Theory_of_Time_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%AF_%E0%A4%B8%E0%A4%9A_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%B9%E0%A4%B0_%E0%A4%9C%E0%A4%97%E0%A4%B9_%E0%A4%AC%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A4%B0_%E0%A4%A8%E0%A4%B9%E0%A5%80%E0%A4%82_%E0%A4%9A%E0%A4%B2%E0%A4%A4%E0%A4%BE\" >Einstein&#8217;s Theory of Time: \u0915\u094d\u092f\u093e \u0938\u092e\u092f \u0938\u091a \u092e\u0947\u0902 \u0939\u0930 \u091c\u0917\u0939 \u092c\u0930\u093e\u092c\u0930 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u091a\u0932\u0924\u093e?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-17\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Relativity_of_Time_and_Space_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%AC%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%80_%E0%A4%B9%E0%A5%88\" >Relativity of Time and Space \u0915\u094d\u092f\u093e \u092c\u0924\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-18\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Twin_Paradox_%E0%A4%8F%E0%A4%95_%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%88_%E0%A4%95%E0%A4%AE_%E0%A4%89%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%B0_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%95%E0%A5%88%E0%A4%B8%E0%A5%87_%E0%A4%B0%E0%A4%B9_%E0%A4%B8%E0%A4%95%E0%A4%A4%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A5%88\" >Twin Paradox: \u090f\u0915 \u092d\u093e\u0908 \u0915\u092e \u0909\u092e\u094d\u0930 \u0915\u093e \u0915\u0948\u0938\u0947 \u0930\u0939 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948?<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-19\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Time_Dilation_Meaning_in_Hindi_%E0%A4%86%E0%A4%96%E0%A4%BF%E0%A4%B0_%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%A3_%E0%A4%B9%E0%A5%88_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE\" >Time Dilation Meaning in Hindi: \u0906\u0916\u093f\u0930 \u0938\u092e\u092f \u092a\u094d\u0930\u0938\u0930\u0923 \u0939\u0948 \u0915\u094d\u092f\u093e?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-20\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Space-Time_Dilation_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%85%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%AF_%E0%A4%B9%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B6%E0%A4%BE_%E0%A4%A7%E0%A5%80%E0%A4%AE%E0%A4%BE_%E0%A4%9A%E0%A4%B2%E0%A4%A4%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A5%88\" >Space-Time Dilation: \u0915\u094d\u092f\u093e \u0905\u0902\u0924\u0930\u093f\u0915\u094d\u0937 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092e\u092f \u0939\u092e\u0947\u0936\u093e \u0927\u0940\u092e\u093e \u091a\u0932\u0924\u093e \u0939\u0948?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-21\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Is_Time_Dilation_Real_Science_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%95%E0%A4%B9%E0%A4%A4%E0%A5%80_%E0%A4%B9%E0%A5%88\" >Is Time Dilation Real? Science \u0915\u094d\u092f\u093e \u0915\u0939\u0924\u0940 \u0939\u0948?<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-22\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Wormhole_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%85%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%A4_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%87_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%88_Shortcut_%E0%A4%AC%E0%A4%A8_%E0%A4%B8%E0%A4%95%E0%A4%A4%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A5%88\" >Wormhole: \u0915\u094d\u092f\u093e \u0905\u0924\u0940\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u093e\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0915\u094b\u0908 Shortcut \u092c\u0928 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-23\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Mathematical_Possibility_%E0%A4%94%E0%A4%B0_%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95_%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%87_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%AB%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%95\" >Mathematical Possibility \u0914\u0930 \u0935\u093e\u0938\u094d\u0924\u0935\u093f\u0915 \u0930\u093e\u0938\u094d\u0924\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092b\u0930\u094d\u0915<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-24\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Grandfather_Paradox_%E0%A4%94%E0%A4%B0_Hawking_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B2\" >Grandfather Paradox \u0914\u0930 Hawking \u0915\u093e \u0938\u0935\u093e\u0932<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-25\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Atomic_Clocks_%E0%A4%9C%E0%A4%AC_%E0%A4%B5%E0%A5%88%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%9E%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%82_%E0%A4%A8%E0%A5%87_Time_Dilation_%E0%A4%95%E0%A5%8B_%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AA_%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE\" >Atomic Clocks: \u091c\u092c \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915\u094b\u0902 \u0928\u0947 Time Dilation \u0915\u094b \u092e\u093e\u092a \u0932\u093f\u092f\u093e<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-26\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#1971_%E0%A4%95%E0%A5%87_%E0%A4%B9%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%88_%E0%A4%9C%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%9C_%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%87_Experiment_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A5%81%E0%A4%86\" >1971 \u0915\u0947 \u0939\u0935\u093e\u0908 \u091c\u0939\u093e\u091c \u0935\u093e\u0932\u0947 Experiment \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0941\u0906?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-27\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AB_%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%9B_Centimeter_%E0%A4%B8%E0%A5%87_%E0%A4%AD%E0%A5%80_%E0%A4%AB%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%95_%E0%A4%AA%E0%A4%A1%E0%A4%BC%E0%A4%A4%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A5%88\" >\u0915\u094d\u092f\u093e \u0938\u093f\u0930\u094d\u092b \u0915\u0941\u091b Centimeter \u0938\u0947 \u092d\u0940 \u092b\u0930\u094d\u0915 \u092a\u0921\u093c\u0924\u093e \u0939\u0948?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-28\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Particles_%E0%A4%A8%E0%A5%87_%E0%A4%AD%E0%A5%80_%E0%A4%87%E0%A4%B8_Theory_%E0%A4%95%E0%A5%8B_Support_%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE\" >Particles \u0928\u0947 \u092d\u0940 \u0907\u0938 Theory \u0915\u094b Support \u0915\u093f\u092f\u093e<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-29\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Muons_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A5%8B%E0%A4%A4%E0%A5%87_%E0%A4%B9%E0%A5%88\" >Muons \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948 ?<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-30\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#GPS_%E0%A4%94%E0%A4%B0_Astronauts_%E0%A4%AF%E0%A4%B9_Science_%E0%A4%B9%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80_%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%97%E0%A5%80_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%95%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%82_%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE_%E0%A4%86%E0%A4%A4%E0%A5%80_%E0%A4%B9%E0%A5%88\" >GPS \u0914\u0930 Astronauts: \u092f\u0939 Science \u0939\u092e\u093e\u0930\u0940 \u091c\u093f\u0902\u0926\u0917\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0939\u093e\u0902 \u0915\u093e\u092e \u0906\u0924\u0940 \u0939\u0948?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-31\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#%E0%A4%86%E0%A4%AA%E0%A4%95%E0%A5%87_Phone_%E0%A4%95%E0%A5%80_Location_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_Einstein_%E0%A4%95%E0%A5%80_%E0%A4%AD%E0%A5%82%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE\" >\u0906\u092a\u0915\u0947 Phone \u0915\u0940 Location \u092e\u0947\u0902 Einstein \u0915\u0940 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-32\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_Scott_Kelly_Time_Traveller_%E0%A4%AC%E0%A4%A8_%E0%A4%97%E0%A4%8F_%E0%A4%A5%E0%A5%87\" >\u0915\u094d\u092f\u093e Scott Kelly Time Traveller \u092c\u0928 \u0917\u090f \u0925\u0947?<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-33\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Telescope_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%AC%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A4%BE_%E0%A4%95%E0%A4%B9%E0%A5%80%E0%A4%82_%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%8F_%E0%A4%B9%E0%A4%AE_%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8B%E0%A4%A1%E0%A4%BC%E0%A5%8B%E0%A4%82_%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B2_%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%9B%E0%A5%87_%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%96_%E0%A4%B8%E0%A4%95%E0%A4%A4%E0%A5%87_%E0%A4%B9%E0%A5%88%E0%A4%82\" >Telescope: \u0915\u094d\u092f\u093e \u092c\u093f\u0928\u093e \u0915\u0939\u0940\u0902 \u091c\u093e\u090f \u0939\u092e \u0915\u0930\u094b\u0921\u093c\u094b\u0902 \u0938\u093e\u0932 \u092a\u0940\u091b\u0947 \u0926\u0947\u0916 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-34\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Moon_%E0%A4%94%E0%A4%B0_%E0%A4%A6%E0%A5%82%E0%A4%B0_%E0%A4%95%E0%A5%80_Galaxy_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BE_%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%AA\" >Moon \u0914\u0930 \u0926\u0942\u0930 \u0915\u0940 Galaxy \u0915\u093e \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u093e \u0930\u0942\u092a<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-35\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#%E0%A4%86%E0%A4%96%E0%A4%BF%E0%A4%B0_%E0%A4%89%E0%A4%A8_Time_Travellers_%E0%A4%95%E0%A5%87_%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A5%8B%E0%A4%82_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%9A_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%B2%E0%A4%BE\" >\u0906\u0916\u093f\u0930 \u0909\u0928 Time Travellers \u0915\u0947 \u0926\u093e\u0935\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0938\u091a \u0915\u094d\u092f\u093e \u0928\u093f\u0915\u0932\u093e?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-36\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#John_Titor_%E0%A4%94%E0%A4%B0_Versailles_%E0%A4%95%E0%A5%80_%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A\" >John Titor \u0914\u0930 Versailles \u0915\u0940 \u091c\u093e\u0902\u091a<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-37\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Noah_%E0%A4%94%E0%A4%B0_Andrew_Carlssin_%E0%A4%95%E0%A5%80_%E0%A4%95%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82\" >Noah \u0914\u0930 Andrew Carlssin \u0915\u0940 \u0915\u0939\u093e\u0928\u093f\u092f\u093e\u0902<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-38\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Conclusion_%E0%A4%B9%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_Time_Machine_%E0%A4%9A%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%8F_%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%AC%E0%A5%80%E0%A4%A4%E0%A5%87_%E0%A4%B5%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%A4_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%8F%E0%A4%95_%E0%A4%AE%E0%A5%8C%E0%A4%95%E0%A4%BE\" >Conclusion: \u0939\u092e\u0947\u0902 Time Machine \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f \u092f\u093e \u092c\u0940\u0924\u0947 \u0935\u0915\u094d\u0924 \u0915\u093e \u090f\u0915 \u092e\u094c\u0915\u093e?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-39\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/#Disclaimer\" >Disclaimer<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Abstract\"><\/span>Abstract<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>\u0906\u092a\u0915\u093e \u092d\u0940 \u0915\u092d\u0940 \u0928 \u0915\u092d\u0940 \u092e\u0928 \u0924\u094b \u0939\u0941\u0906 \u0939\u094b\u0917\u093e \u0915\u093f \u0915\u093e\u0936 \u0905\u0924\u0940\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u093e\u0915\u0930 \u0905\u092a\u0928\u0940 \u0915\u094b\u0908 \u0917\u0932\u0924\u0940 \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930 \u092a\u093e\u0924\u0947\u0964 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0905\u092a\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u0935\u094b \u092c\u093e\u0924 \u0915\u0939 \u092a\u093e\u0924\u0947 \u091c\u094b \u0909\u0938 \u0935\u0915\u094d\u0924 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u0939 \u0938\u0915\u0947, \u0915\u094b\u0908 \u0917\u0932\u0924 \u092b\u0948\u0938\u0932\u093e \u092c\u0926\u0932 \u092a\u093e\u0924\u0947 \u092f\u093e \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0947 \u0926\u093f\u0928 \u0915\u094b \u0926\u094b\u092c\u093e\u0930\u093e \u091c\u0940 \u092a\u093e\u0924\u0947\u0964 \u0914\u0930 \u0905\u0917\u0930 Past \u092e\u0947\u0902 \u0932\u094c\u091f\u0928\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902, \u0924\u094b Future \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u0932\u0902\u092c\u0940 \u091b\u0932\u093e\u0902\u0917 \u0932\u0917\u093e\u0928\u093e \u0915\u093f\u0924\u0928\u093e \u0905\u091a\u094d\u091b\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e! \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0939\u0940 \u092a\u0924\u093e \u091a\u0932 \u091c\u093e\u0924\u093e \u0915\u093f \u0906\u0917\u0947 \u0939\u092e\u093e\u0930\u0940 \u091c\u093f\u0902\u0926\u0917\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u093e \u0939\u0948\u0964\u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0915\u094d\u092f\u093e time travel \u0938\u091a \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0902\u092d\u0935 \u0939\u0948? \u0936\u093e\u092f\u0926 \u0939\u093e\u0901, \u0936\u093e\u092f\u0926 \u0928\u0939\u0940\u0902, \u092f\u093e \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0907\u0938\u0915\u093e \u091c\u0935\u093e\u092c \u0907\u0928 \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0915\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b\u0964 \u0905\u0917\u0930 \u0938\u0902\u092d\u0935 \u0939\u0948 \u0924\u094b \u0915\u0948\u0938\u0947, \u0914\u0930 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0948 \u0924\u094b \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0928\u0939\u0940\u0902?<\/p>\n<p>\u0906\u091c \u0939\u092e \u0907\u0938\u0940 \u092c\u093e\u0924 \u0915\u0940 \u092a\u0921\u093c\u0924\u093e\u0932 \u0915\u0930\u0947\u0902\u0917\u0947\u0964 \u0915\u0941\u091b \u0932\u094b\u0917\u094b\u0902 \u0928\u0947 \u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f \u0938\u0947 \u0906\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0926\u093e\u0935\u093e \u0915\u093f\u092f\u093e \u0939\u0948, \u0924\u094b Scientists \u0928\u0947 \u092f\u0939 \u092e\u093e\u092a\u0915\u0930 \u092d\u0940 \u0926\u093f\u0916\u093e\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0938\u092e\u092f \u0939\u0930 \u091c\u0917\u0939 \u090f\u0915 \u091c\u0948\u0938\u0940 \u0926\u0930 \u0938\u0947 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0917\u0941\u091c\u0930\u0924\u093e\u0964 \u092e\u0917\u0930 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0907\u0938\u0938\u0947 Time Machine \u092c\u0928 \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948?<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Introduction\"><\/span>Introduction<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E0%A4%9C%E0%A5%8B_%E0%A4%B9%E0%A5%8B_%E0%A4%9A%E0%A5%81%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A5%88_%E0%A4%89%E0%A4%B8%E0%A5%80_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A4%B8_%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%87_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%AE%E0%A4%A8_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%82_%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A5%88\"><\/span>\u091c\u094b \u0939\u094b \u091a\u0941\u0915\u093e \u0939\u0948, \u0909\u0938\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093e\u092a\u0938 \u091c\u093e\u0928\u0947 \u0915\u093e \u092e\u0928 \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u0939\u092e\u093e\u0930\u093e Mind \u092c\u0921\u093c\u0940 \u0905\u091c\u0940\u092c \u091a\u0940\u091c \u0939\u0948\u0964 \u091c\u094b \u0938\u092e\u092f \u0939\u093e\u0925 \u0938\u0947 \u0928\u093f\u0915\u0932 \u0917\u092f\u093e, \u0915\u0908 \u092c\u093e\u0930 \u0909\u0938\u0940 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e \u0938\u094b\u091a\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0939\u092e\u0947\u0902 \u092e\u093e\u0932\u0942\u092e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f \u092c\u0940\u0924\u0940 \u0939\u0941\u0908 \u092c\u093e\u0924 \u092c\u0926\u0932 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0938\u0915\u0924\u0940, \u092b\u093f\u0930 \u092d\u0940 \u0915\u0939\u0940\u0902 \u0928 \u0915\u0939\u0940\u0902 \u0932\u0917\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f \u090f\u0915 \u092e\u094c\u0915\u093e \u0914\u0930 \u092e\u093f\u0932 \u091c\u093e\u0924\u093e \u0924\u094b \u0936\u093e\u092f\u0926 \u0906\u091c \u0938\u092c \u0905\u0932\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e\u0964 \u092f\u0939 \u090f\u0939\u0938\u093e\u0938 \u0938\u093f\u0930\u094d\u092b \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092c\u0921\u093c\u0940 \u0917\u0932\u0924\u0940 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u0928\u0939\u0940\u0902, \u091b\u094b\u091f\u0940-\u091b\u094b\u091f\u0940 \u092c\u093e\u0924\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092d\u0940 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p>\u0926\u0942\u0938\u0930\u0940 \u0924\u0930\u092b Future \u0939\u0948\u0964 \u0909\u0938\u0915\u093e \u0939\u093e\u0932 \u0939\u092e\u0947\u0902 \u092e\u093e\u0932\u0942\u092e \u0928\u0939\u0940\u0902, \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u092e\u0928 \u0935\u0939\u093e\u0902 \u092d\u0940 \u092d\u093e\u0917\u0924\u093e \u0930\u0939\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0915\u092d\u0940 \u0938\u094b\u091a\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0915\u093f \u0905\u0917\u0932\u0947 \u0926\u0938 \u0938\u093e\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0939\u093e\u0902 \u0939\u094b\u0902\u0917\u0947, \u0924\u094b \u0915\u092d\u0940 \u092f\u0939 \u0921\u0930 \u0930\u0939\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0915\u094b\u0908 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u091a\u0940\u091c \u091b\u0942\u091f \u0928 \u091c\u093e\u090f\u0964 \u0907\u0938\u0940 <a href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/physical-symptoms-of-stress\/\">Past<\/a> \u0914\u0930 Future \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0907\u0902\u0938\u093e\u0928 \u0928\u0947 Time Machine \u0915\u0940 \u0915\u0932\u094d\u092a\u0928\u093e \u0915\u0940\u0964 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0935\u0939 Machine \u0938\u091a\u092e\u0941\u091a \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u092f\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902, \u092f\u0939 \u0907\u091a\u094d\u091b\u093e \u0938\u0947 \u0928\u0939\u0940\u0902, Physics \u0938\u0947 \u0924\u092f \u0939\u094b\u0917\u093e\u0964<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE_Mind_%E0%A4%AA%E0%A4%B9%E0%A4%B2%E0%A5%87_%E0%A4%B8%E0%A5%87_%E0%A4%B9%E0%A5%80_%E0%A4%8F%E0%A4%95_%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%B9_%E0%A4%95%E0%A5%80_Time_Machine_%E0%A4%B9%E0%A5%88\"><\/span>\u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u092e\u093e\u0930\u093e Mind \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0938\u0947 \u0939\u0940 \u090f\u0915 \u0924\u0930\u0939 \u0915\u0940 Time Machine \u0939\u0948?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Psychology \u092e\u0947\u0902 Counterfactual Thinking \u0909\u0938 \u0938\u094b\u091a \u0915\u094b \u0915\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0939\u092e \u092c\u0940\u0924\u0940 \u0939\u0941\u0908 \u0918\u091f\u0928\u093e \u0915\u093e \u0905\u0932\u0917 \u0928\u0924\u0940\u091c\u093e Imagine \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u2014&#8217;\u0915\u093e\u0936 \u092e\u0948\u0902\u0928\u0947 \u0910\u0938\u093e \u0928 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e&#8217;\u0964<a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC2408534\/\"> Counterfactual Thinking \u0915\u0940 2008 \u0915\u0940 Research<\/a> \u092c\u0924\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0910\u0938\u0940 \u0938\u094b\u091a \u0915\u092d\u0940 \u0938\u0940\u0916\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u0905\u0917\u0932\u0947 \u092b\u0948\u0938\u0932\u0947 \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u092e\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0947 \u0926\u093f\u0928 \u0915\u094b \u0926\u094b\u092c\u093e\u0930\u093e \u092c\u0928\u093e\u0928\u093e \u0914\u0930 \u0938\u091a\u092e\u0941\u091a \u0909\u0938 \u0926\u093f\u0928 \u0932\u094c\u091f \u091c\u093e\u0928\u093e \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u092c\u093e\u0924\u0947\u0902 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0915\u0941\u091b \u0932\u094b\u0917\u094b\u0902 \u0928\u0947 \u0926\u093e\u0935\u093e \u0915\u093f\u092f\u093e \u0915\u093f \u0909\u0928\u094d\u0939\u094b\u0902\u0928\u0947 \u0926\u0942\u0938\u0930\u093e \u0915\u093e\u092e \u092d\u0940 \u0915\u0930 \u0926\u093f\u0916\u093e\u092f\u093e \u0925\u093e\u0964<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%88_%E0%A4%B5%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BF_%E0%A4%B8%E0%A4%9A%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%9A_2036_%E0%A4%B8%E0%A5%87_%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%A5%E0%A4%BE\"><\/span>\u0915\u094d\u092f\u093e \u0915\u094b\u0908 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0938\u091a\u092e\u0941\u091a 2036 \u0938\u0947 \u0906\u092f\u093e \u0925\u093e?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E0%A4%87%E0%A4%82%E0%A4%9F%E0%A4%B0%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%9F_%E0%A4%AA%E0%A4%B0_%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%B5%E0%A4%B9_%E0%A4%85%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%AC_%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%BE\"><\/span>\u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u092a\u0930 \u0906\u092f\u093e \u0935\u0939 \u0905\u091c\u0940\u092c \u0926\u093e\u0935\u093e<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u0938\u093e\u0932 2000 \u0915\u0947 \u0906\u0938\u092a\u093e\u0938 Internet Forums \u092a\u0930 \u090f\u0915 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0928\u0947 \u0916\u0941\u0926 \u0915\u094b Future \u0938\u0947 \u0906\u092f\u093e \u0938\u0948\u0928\u093f\u0915 \u092c\u0924\u093e\u092f\u093e\u0964 \u0935\u0939 John Titor \u0928\u093e\u092e \u0938\u0947 \u091a\u0930\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0939\u0941\u0906 \u0914\u0930 \u0909\u0938\u0928\u0947 \u092c\u0924\u093e\u092f\u093e \u0915\u0940 \u0935\u094b \u0938\u093e\u0932 2036 \u0938\u0947 \u0906\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0964 \u0909\u0938\u0915\u0947 \u092e\u0941\u0924\u093e\u092c\u093f\u0915 \u0909\u0938\u0947 \u090f\u0915 Mission \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0905\u0924\u0940\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u092d\u0947\u091c\u093e \u0917\u092f\u093e \u0925\u093e\u0964 \u0909\u0938\u0928\u0947 \u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f \u092e\u0947\u0902 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0938\u0902\u0918\u0930\u094d\u0937\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0905\u092a\u0928\u0940 \u0915\u0925\u093f\u0924 Time Machine \u0915\u0940 \u092c\u0928\u093e\u0935\u091f \u0924\u0915 \u0915\u093e \u0935\u0930\u094d\u0923\u0928 \u0915\u093f\u092f\u093e\u0964<\/p>\n<p>\u0909\u0938 \u0926\u094c\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u0906\u091c \u091c\u093f\u0924\u0928\u093e \u092c\u0921\u093c\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0925\u093e\u0964 \u092b\u093f\u0930 \u092d\u0940 Forum \u0915\u0940 \u090f\u0915 Post \u0915\u0908 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0940 \u091a\u0930\u094d\u091a\u093e\u0913\u0902 \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0925\u0940\u0964 \u0932\u094b\u0917\u094b\u0902 \u0928\u0947 Titor \u0938\u0947 \u0938\u0935\u093e\u0932 \u092a\u0942\u091b\u0947 \u0914\u0930 \u0909\u0938\u0915\u0940 \u092c\u0924\u093e\u0908 Details \u0915\u094b \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0947 Records \u0938\u0947 \u092e\u093f\u0932\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0936 \u0915\u0940\u0964 \u092f\u0939\u0940 \u0909\u0938\u0915\u0940 \u0915\u0939\u093e\u0928\u0940 \u0915\u0940 \u0916\u093e\u0938\u093f\u092f\u0924 \u092d\u0940 \u0925\u0940: \u0930\u0939\u0938\u094d\u092f \u0932\u0917\u093e\u0924\u093e\u0930 \u092c\u093e\u0924\u091a\u0940\u0924 \u0915\u0947 \u091c\u0930\u093f\u090f \u092c\u0922\u093c\u0924\u093e \u0917\u092f\u093e\u0964<\/p>\n<p>\u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0939\u0948\u0930\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u092c\u093e\u0924 \u0909\u0938\u0915\u093e Mission \u0925\u093e\u0964 Titor \u0928\u0947 \u0926\u093e\u0935\u093e \u0915\u093f\u092f\u093e \u0915\u093f \u0909\u0938\u0947 1975 \u0915\u093e IBM 5100 Computer \u0939\u093e\u0938\u093f\u0932 \u0915\u0930\u0928\u093e \u0925\u093e\u0964 \u0905\u092c \u0938\u094b\u091a\u093f\u090f, \u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f \u0915\u0940 Technology \u091c\u093e\u0928\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u093e \u0907\u0902\u0938\u093e\u0928 \u0907\u0924\u0928\u0947 \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0947 Computer \u0915\u094b \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0924\u0932\u093e\u0936 \u0930\u0939\u093e \u0939\u094b\u0917\u093e? \u0909\u0938\u0928\u0947 \u0915\u0939\u093e \u0915\u093f \u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f \u0915\u0940 \u0915\u0941\u091b Computer Problems \u092e\u0947\u0902 \u0909\u0938 Model \u0915\u0940 \u0916\u093e\u0938 Capabilities \u0915\u093e\u092e \u0906\u090f\u0902\u0917\u0940\u0964 IBM 5100 \u0935\u093e\u0938\u094d\u0924\u0935 \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0938\u094d\u0924\u093f\u0924\u094d\u0935 \u092e\u0947\u0902 \u0925\u093e; \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0935\u093e\u0938\u094d\u0924\u0935\u093f\u0915 Computer \u0915\u093e \u0928\u093e\u092e \u0932\u0947 \u0932\u0947\u0928\u093e \u0938\u092e\u092f \u092f\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u0915\u093e Proof \u0928\u0939\u0940\u0902 \u092c\u0928 \u091c\u093e\u0924\u093e\u0964<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E0%A4%AD%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%A8%E0%A5%87_%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%87_%E0%A4%95%E0%A5%80_Predictions_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A5%81%E0%A4%86\"><\/span>\u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f \u091c\u093e\u0928\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0915\u0940 Predictions \u0915\u093e \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0941\u0906?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Titor \u0928\u0947 \u0905\u092e\u0947\u0930\u093f\u0915\u0940 Civil War \u0914\u0930 \u092c\u0921\u093c\u0947 Nuclear Conflict \u091c\u0948\u0938\u0940 \u0918\u091f\u0928\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0940 Predictions \u092d\u0940 \u0915\u0940 \u0925\u0940\u0902\u0964 \u0909\u0938\u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u0909\u0938\u0947\u0915 massages \u092c\u0902\u0926 \u0939\u094b \u0917\u090f \u0914\u0930 \u0909\u0938\u0928\u0947 \u091c\u094b \u092d\u0940 \u092c\u095c\u0947 \u0926\u093e\u0935\u0947 \u0915\u093f\u092f\u0947 \u0925\u0947 \u0935\u094b \u0915\u093e\u092b\u0940 \u0939\u0926\u094d\u0926 \u0924\u0915 \u0938\u0939\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0928\u093f\u0915\u0932\u0947 \u0964<a href=\"https:\/\/www.cambridge.org\/core\/journals\/think\/article\/abs\/time-travel-testimony-and-the-john-titor-fiasco\/B673DD9C1E8A741E23A64937AE0AA426\"> Cambridge University Press \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936\u093f\u0924 John Titor \u0915\u093e \u0935\u093f\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923<\/a> \u092c\u0924\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0907\u0938 \u0915\u0939\u093e\u0928\u0940 \u0915\u0947 \u092a\u0915\u094d\u0937 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u0935\u0924\u0902\u0924\u094d\u0930 \u092a\u094d\u0930\u092e\u093e\u0923 \u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0925\u0947\u0964 \u0907\u0938 \u0926\u093e\u0935\u0947 \u092a\u0930 \u0906\u0916\u093f\u0930\u0940 \u0939\u093f\u0938\u094d\u0938\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092b\u093f\u0930 \u0932\u094c\u091f\u0947\u0902\u0917\u0947\u0964<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Versailles_Time_Slip_%E0%A4%AC%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A4%BE_Machine_%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%87_%E0%A4%A6%E0%A5%8C%E0%A4%B0_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%AA%E0%A4%B9%E0%A5%81%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%A8%E0%A5%87_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%BE\"><\/span>Versailles Time Slip: \u092c\u093f\u0928\u093e Machine \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0947 \u0926\u094c\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0926\u093e\u0935\u093e<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"1901_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%A6%E0%A5%8B_%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%93%E0%A4%82_%E0%A4%A8%E0%A5%87_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%B8%E0%A5%82%E0%A4%B8_%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE\"><\/span>1901 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u094b \u092e\u0939\u093f\u0932\u093e\u0913\u0902 \u0928\u0947 \u0915\u094d\u092f\u093e \u092e\u0939\u0938\u0942\u0938 \u0915\u093f\u092f\u093e?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>10 \u0905\u0917\u0938\u094d\u0924 1901 \u0915\u094b Charlotte Moberly \u0914\u0930 Eleanor Jourdain \u092b\u094d\u0930\u093e\u0902\u0938 \u0915\u0947 Versailles \u092e\u0947\u0902 \u0918\u0942\u092e \u0930\u0939\u0940 \u0925\u0940\u0902\u0964 \u092c\u093e\u0926 \u092e\u0947\u0902 \u0909\u0928\u094d\u0939\u094b\u0902\u0928\u0947 \u092c\u0924\u093e\u092f\u093e \u0915\u093f Petit Trianon \u0915\u0947 \u092a\u093e\u0938 \u0909\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u0906\u0938\u092a\u093e\u0938 \u0915\u093e \u092e\u093e\u0939\u094c\u0932 \u0905\u091a\u093e\u0928\u0915 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0947 \u0926\u094c\u0930 \u091c\u0948\u0938\u093e \u0932\u0917\u093e \u0910\u0938\u093e \u0932\u0917\u093e \u092e\u0928\u094b \u0935\u094b \u091c\u0917\u0939 \u0905\u091a\u093e\u0928\u0915 \u0938\u0947 \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u092c\u0926\u0932 \u0917\u092f\u093e \u0939\u094b\u0964 \u0915\u0941\u091b \u0932\u094b\u0917\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0915\u092a\u0921\u093c\u0947 \u0905\u0932\u0917 \u0925\u0947, \u0930\u093e\u0938\u094d\u0924\u0947 \u0905\u0928\u091c\u093e\u0928 \u0932\u0917 \u0930\u0939\u0947 \u0925\u0947 \u0914\u0930 \u090f\u0915 \u0905\u091c\u0940\u092c-\u0938\u0940 \u0916\u093e\u092e\u094b\u0936\u0940 \u092e\u0939\u0938\u0942\u0938 \u0939\u0941\u0908\u0964 \u0909\u0928\u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u092d\u0935 \u092e\u0947\u0902 \u0928 \u0915\u094b\u0908 Machine \u0925\u0940, \u0928 \u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f \u0915\u093e Mission\u0964\u0909\u0928\u0915\u0940 \u0915\u0939\u093e\u0928\u0940 An Adventure \u0928\u093e\u092e \u0915\u0940 \u0915\u093f\u0924\u093e\u092c \u092e\u0947\u0902 1911 \u092e\u0947\u0902 \u091b\u092a\u0940\u0964 \u0915\u0941\u091b \u092a\u093e\u0920\u0915\u094b\u0902 \u0928\u0947 \u0907\u0938\u0947 Time Slip \u0915\u0939\u093e, \u092e\u093e\u0928\u094b \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u0925\u094b\u0921\u093c\u0940 \u0926\u0947\u0930 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0905\u0924\u0940\u0924 \u0915\u0947 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0926\u0943\u0936\u094d\u092f \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a \u0917\u0908 \u0939\u094b\u0902\u0964 \u092e\u0917\u0930 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0947 \u091c\u092e\u093e\u0928\u0947 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0905\u0928\u0941\u092d\u0935 \u0915\u093e \u092e\u0924\u0932\u092c \u0938\u091a\u092e\u0941\u091a \u0909\u0938 \u0938\u092e\u092f \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u0928\u093e \u0939\u0948?<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E0%A4%85%E0%A4%A8%E0%A5%81%E0%A4%AD%E0%A4%B5_%E0%A4%94%E0%A4%B0_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A3_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%AB%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%95_%E0%A4%B9%E0%A5%88\"><\/span>\u0905\u0928\u0941\u092d\u0935 \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u092e\u093e\u0923 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094d\u092f\u093e \u092b\u0930\u094d\u0915 \u0939\u0948?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p><a href=\"https:\/\/psi-encyclopedia.spr.ac.uk\/articles\/versailles-time-slip\/\">Society for Psychical Research \u0915\u0940 \u0910\u0924\u093f\u0939\u093e\u0938\u093f\u0915 \u0938\u092e\u0940\u0915\u094d\u0937\u093e<\/a> \u092e\u0947\u0902 \u092f\u093e\u0926\u0926\u093e\u0936\u094d\u0924, \u092c\u093e\u0926 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u090f \u0917\u090f Historical Comparisons \u0914\u0930 \u0915\u0939\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0947 \u091c\u0941\u0921\u093c\u0940 \u0906\u0932\u094b\u091a\u0928\u093e\u0913\u0902 \u092a\u0930 \u091a\u0930\u094d\u091a\u093e\u090f\u0901 \u092d\u0940 \u0939\u0941\u0908\u0964 \u092a\u0930 \u0909\u0938 \u0905\u0928\u0941\u092d\u0935 \u0915\u094b \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u091d\u0942\u0920 \u0915\u0939 \u0926\u0947\u0928\u093e \u0938\u0939\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b\u0917\u093e \u0914\u0930 \u0909\u0938\u0947 Time Travel \u0938\u093e\u092c\u093f\u0924 \u0915\u0930 \u0926\u0947\u0928\u093e \u092d\u0940 \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u0947 \u0938\u0939\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b\u0917\u093e\u0964 \u092b\u093f\u0932\u0939\u093e\u0932 \u0907\u0938 \u0918\u091f\u0928\u093e \u0915\u093e \u0938\u094d\u0935\u0924\u0902\u0924\u094d\u0930 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u092e\u093e\u0923 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0948\u0964 \u0916\u0947\u0930 \u0907\u0938 \u091a\u0930\u094d\u091a\u093e \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u092d\u0940 \u0938\u092e\u092f \u092f\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u0915\u0930\u0928\u093e \u0914\u0930 \u0938\u092e\u092f \u0915\u093e \u0905\u0928\u0941\u092d\u0935 \u0915\u0930\u0928\u093e \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u092c\u093e\u0924\u0947\u0902 \u0939\u0948 \u0964<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Noah_%E0%A4%94%E0%A4%B0_Andrew_Carlssin_%E0%A4%95%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A4%9A_%E0%A4%B2%E0%A4%97%E0%A5%87_%E0%A4%A4%E0%A5%8B_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%B5%E0%A4%B9_%E0%A4%B8%E0%A4%9A_%E0%A4%B9%E0%A5%8B_%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%80_%E0%A4%B9%E0%A5%88\"><\/span>Noah \u0914\u0930 Andrew Carlssin: \u0915\u0939\u093e\u0928\u0940 \u0938\u091a \u0932\u0917\u0947 \u0924\u094b \u0915\u094d\u092f\u093e \u0935\u0939 \u0938\u091a \u0939\u094b \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E0%A4%8F%E0%A4%95_Lie_Detector_Video_%E0%A4%A8%E0%A5%87_%E0%A4%B2%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%82_%E0%A4%95%E0%A5%8B_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%82_%E0%A4%9A%E0%A5%8C%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%BE\"><\/span>\u090f\u0915 Lie Detector Video \u0928\u0947 \u0932\u094b\u0917\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902 \u091a\u094c\u0902\u0915\u093e\u092f\u093e?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>2018 \u092e\u0947\u0902 Noah \u0928\u093e\u092e \u0915\u0947 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0928\u0947 \u092d\u0940 \u092f\u0939 \u0926\u0935\u093e \u0915\u093f\u092f\u093e \u0915\u0940 \u0935\u094b \u0938\u093e\u0932 2030 \u0938\u0947 \u0906\u0908 \u0939\u0948 \u0964 \u0909\u0938\u0915\u0947 \u090f\u0915 Viral Video \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0925\u093f\u0924 Lie Detector Test \u092d\u0940 \u0926\u093f\u0916\u093e\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e\u0964 lie detector \u092e\u0947\u0902 \u092d\u0940 \u0909\u0938\u0915\u0940 \u092c\u093e\u0924\u0947 \u0938\u0939\u0940 \u0938\u093e\u092c\u093f\u0924 \u0939\u0941\u0908\u0902 \u092a\u0930 lie detector test \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092d\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0915\u0940 \u0938\u092e\u092f \u092f\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u092e\u093e\u0923\u093f\u0924 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u0930\u0924\u093e\u0964\u0964<a href=\"https:\/\/www.abc.net.au\/mediawatch\/episodes\/back-from-the-future\/9972350\"> ABC Media Watch \u0915\u0940 \u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f<\/a> \u0928\u0947 \u0910\u0938\u0947 Viral Claims \u0915\u094b \u092c\u093f\u0928\u093e \u091c\u093e\u0902\u091a \u0915\u0947 News \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u0938\u0935\u093e\u0932 \u0909\u0920\u093e\u090f\u0964<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%AD%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%95%E0%A5%80_%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A5%87_Stock_Market_%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%A4%E0%A4%BE_%E0%A4%9C%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%95%E0%A4%A4%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A5%88\"><\/span>\u0915\u094d\u092f\u093e \u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f \u0915\u0940 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u0947 Stock Market \u091c\u0940\u0924\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u090f\u0915 \u0914\u0930 \u0915\u0939\u093e\u0928\u0940 Andrew Carlssin \u0915\u0940 \u0925\u0940\u0964 \u0909\u0938\u0915\u093e \u0926\u0935\u093e \u0925\u093e \u0915\u0940 \u0935\u094b\u0939 \u0938\u093e\u0932 2256 \u0938\u0947 \u0906\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0909\u0938\u0928\u0947 \u092e\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e 800 doller \u0938\u0947 \u0938\u094d\u091f\u0949\u0915 \u092e\u093e\u0930\u094d\u0915\u093f\u091f \u0938\u0947 \u092a\u0942\u0930\u0947 350 \u092e\u093f\u0932\u093f\u092f\u0928 \u0921\u0949\u0932\u0930 \u0915\u092e\u093e\u090f \u0925\u0947 \u0964 \u0915\u093f\u0924\u0928\u093e \u0905\u091a\u094d\u091b\u093e \u0932\u0917\u094d\u0917 \u0930\u0939\u093e \u092f\u0947 \u0938\u092c \u0938\u0941\u0928\u0915\u0930 \u0915\u0940 \u0915\u093e\u0936 \u0939\u092e\u0947 \u092d\u0940 \u092d\u0935\u093f\u0936\u094d\u092f\u0941\u0905 \u0915\u0940 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0924\u094b \u0915\u093f\u0924\u0928\u093e \u0905\u091a\u094d\u091b\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0930 \u092c\u093e\u0924 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0938\u0947 \u092e\u093e\u0932\u0942\u092e \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0924\u094b \u0939\u092e \u0915\u093f\u0924\u0928\u093e \u092a\u0948\u0938\u093e \u0915\u092e\u093e \u092a\u093e\u0924\u0947\u0964 \u092e\u0917\u0930 \u0907\u0938 \u0915\u0939\u093e\u0928\u0940 \u0915\u0940 \u0936\u0941\u0930\u0941\u0906\u0924 \u0938\u0928\u0938\u0928\u0940\u0916\u0947\u091c Tabloid Content \u092e\u0947\u0902 \u0939\u0941\u0908 \u0925\u0940, \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092a\u094d\u0930\u092e\u093e\u0923\u093f\u0924 Time Traveller \u0915\u0940 \u0917\u093f\u0930\u092b\u094d\u0924\u093e\u0930\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0928\u0939\u0940\u0902\u0964\u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u092e\u093e\u092e\u0932\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u0939\u0940 \u092c\u093e\u0924 \u0926\u093f\u0916\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0915\u0939\u093e\u0928\u0940 \u092e\u0947\u0902 Video, \u092c\u0921\u093c\u0940 \u0930\u0915\u092e \u092f\u093e Technical Detail \u091c\u094b\u0921\u093c \u0926\u0940 \u091c\u093e\u090f \u0924\u094b \u0935\u0939 \u092d\u0930\u094b\u0938\u0947\u092e\u0902\u0926 \u0932\u0917 \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u092d\u0930\u094b\u0938\u093e \u092e\u0939\u0938\u0942\u0938 \u0939\u094b\u0928\u093e \u0914\u0930 Evidence \u092e\u093f\u0932\u0928\u093e \u0915\u094d\u092f\u093e \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u090f\u0915 \u0939\u0940 \u092c\u093e\u0924 \u0939\u0948\u0964 \u0905\u092c \u0909\u0938 \u0938\u0935\u093e\u0932 \u092a\u0930 \u0906\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u093f\u0938 \u092a\u0930 \u0907\u0928 \u0938\u092d\u0940 \u0915\u0939\u093e\u0928\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u093e \u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f \u091f\u093f\u0915\u093e \u0939\u0948 ,Physics \u0905\u0938\u0932 \u092e\u0947\u0902 Time Travel \u0915\u093f\u0938\u0947 \u0915\u0939\u0924\u0940 \u0939\u0948?<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Time_Travel_%E0%A4%95%E0%A5%87_%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%A8_%E0%A4%85%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A5_%E0%A4%AF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%82_%E0%A4%B8%E0%A4%AC%E0%A4%B8%E0%A5%87_%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%BE_Confusion_%E0%A4%B9%E0%A5%8B%E0%A4%A4%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A5%88\"><\/span>Time Travel \u0915\u0947 \u0924\u0940\u0928 \u0905\u0930\u094d\u0925: \u092f\u0939\u093e\u0902 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e Confusion \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Future_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BE_%E0%A4%94%E0%A4%B0_Past_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%B2%E0%A5%8C%E0%A4%9F%E0%A4%A8%E0%A4%BE\"><\/span>Future \u092e\u0947\u0902 \u091c\u093e\u0928\u093e \u0914\u0930 Past \u092e\u0947\u0902 \u0932\u094c\u091f\u0928\u093e<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u0915\u093f\u0938\u0940 Machine \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u0924\u093e\u0930\u0940\u0916 \u0921\u093e\u0932\u0915\u0930 \u0938\u0940\u0927\u0947 \u0935\u0939\u093e\u0902 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a \u091c\u093e\u0928\u093e \u092b\u093f\u0932\u094d\u092e\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0906\u0938\u093e\u0928 \u0932\u0917\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 Physics \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0939\u0932\u0940 \u0938\u0902\u092d\u093e\u0935\u0928\u093e \u0925\u094b\u0921\u093c\u0940 \u0905\u0932\u0917 \u0939\u0948: \u0915\u094b\u0908 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0938\u092e\u092f \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0907\u0938 \u0924\u0930\u0939 \u0915\u093e \u0938\u0902\u0924\u0941\u0932\u0928 \u092c\u0928\u093e\u090f \u0915\u0940 \u091c\u092c \u0935\u0939 \u092f\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u0915\u0930 \u0930\u0939\u093e \u0939\u094b \u0924\u094b \u0909\u0938\u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0938\u092e\u092f \u0927\u0940\u092e\u093e \u0917\u0941\u091c\u0930\u0947 \u0914\u0930 \u0935\u092c\u093e\u0915\u093f \u0915\u0947 \u0932\u094b\u0917\u094b \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u091c\u0948\u0938\u093e \u0939\u0948 \u0920\u0940\u0915 \u0935\u0948\u0938\u093e \u0939\u0940 \u0930\u0939\u0947, \u0924\u092c \u091c\u093e\u0915\u0930 \u0915\u0939\u0940 \u0909\u0938\u0915\u093e \u092f\u0939 \u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f \u0915\u0940 \u092f\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u0915\u0930 \u092a\u093e\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0935\u093f\u091a\u093e\u0930 \u0938\u0902\u092d\u0935 \u0939\u094b \u092a\u093e\u090f\u0917\u093e \u0964<\/p>\n<p>\u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 Past \u092e\u0947\u0902 \u0932\u094c\u091f\u0928\u093e \u092c\u093f\u0932\u094d\u0915\u0941\u0932 \u0905\u0932\u0917 \u0926\u093e\u0935\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0905\u0924\u094d\u0924\u0940\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u093e\u0928\u093e \u092e\u0924\u0932\u092c \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092a\u0941\u0930\u093e\u0923\u092e\u0947 \u0938\u092e\u092f \u092e\u0947\u0902 \u091c\u093e\u0928\u093e \u0914\u0930 \u0935\u0939\u093e \u0915\u0947 \u0932\u094b\u0917\u094b \u0938\u0947 \u0935\u093e\u0938\u094d\u0924\u0935 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u093f\u0932\u0928\u093e \u0915\u0941\u091b \u091c\u093e\u0928\u0947 \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928\u0947 \u0932\u094b\u0917\u094b \u0938\u0947 \u092c\u093e\u0924 \u092f\u093e \u0915\u0941\u091b \u0918\u091f\u0928\u093e\u0913 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0930\u093f\u0935\u0930\u094d\u0924\u0928 \u0915\u0930\u0915\u0947 \u0905\u092a\u0928\u0947 \u0935\u0930\u094d\u0924\u092e\u093e\u0928 \u0915\u094b \u092c\u0926\u0932 \u0932\u0947\u0928\u093e \u0939\u094b\u0917\u093e\u0964 \u092a\u0930 \u0906\u092a\u0915\u094b \u091c\u093e\u0928 \u0915\u0930 \u0925\u094b\u095c\u093e \u0938\u093e \u0926\u0941\u0903\u0916 \u0939\u094b\u0917\u093e \u0915\u0940 \u0910\u0938\u093e \u0915\u0930 \u092a\u093e\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0915\u094b\u0908 \u092a\u094d\u0930\u092e\u093e\u0923\u093f\u0924 \u0924\u0930\u0940\u0915\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p>\u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0947 \u0938\u092e\u092f \u0915\u094b \u0926\u0947\u0916\u0928\u093e \u092d\u0940 \u092f\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0948<\/p>\n<p>\u0924\u0940\u0938\u0930\u0940 \u092c\u093e\u0924 \u0939\u0948 \u0905\u0924\u0940\u0924 \u0938\u0947 \u0906\u0908 Information \u0926\u0947\u0916\u0928\u093e\u0964 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0926\u0942\u0930 \u0915\u0940 Galaxy \u0915\u0940 Light \u0939\u092e \u0924\u0915 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0926\u0947\u0930 \u092c\u093e\u0926 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u0939\u092e \u0909\u0938\u0915\u093e \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u093e \u0930\u0942\u092a \u0926\u0947\u0916\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0939\u092e\u093e\u0930\u093e \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092a\u093f\u091b\u0932\u0947 \u0935\u0930\u094d\u0937 \u092e\u0947\u0902 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u0924\u093e\u0964 \u0907\u0928 \u0924\u0940\u0928\u094b\u0902 \u0915\u094b \u090f\u0915 \u091c\u0948\u0938\u093e \u092e\u093e\u0928 \u0932\u0947\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u0939\u0940 Time Travel \u092a\u0930 \u092c\u0939\u0941\u0924-\u0938\u0940 \u0917\u0932\u0924\u092b\u0939\u092e\u093f\u092f\u093e\u0902 \u092a\u0948\u0926\u093e \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0907\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u0905\u0932\u0917 \u0930\u0916\u0947\u0902\u0917\u0947, \u0924\u092d\u0940 Einstein \u0915\u0940 Theory \u092d\u0940 \u0920\u0940\u0915 \u0938\u0947 \u0938\u092e\u091d \u0906\u090f\u0917\u0940\u0964<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Einsteins_Theory_of_Time_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%AF_%E0%A4%B8%E0%A4%9A_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%B9%E0%A4%B0_%E0%A4%9C%E0%A4%97%E0%A4%B9_%E0%A4%AC%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A4%B0_%E0%A4%A8%E0%A4%B9%E0%A5%80%E0%A4%82_%E0%A4%9A%E0%A4%B2%E0%A4%A4%E0%A4%BE\"><\/span>Einstein&#8217;s Theory of Time: \u0915\u094d\u092f\u093e \u0938\u092e\u092f \u0938\u091a \u092e\u0947\u0902 \u0939\u0930 \u091c\u0917\u0939 \u092c\u0930\u093e\u092c\u0930 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u091a\u0932\u0924\u093e?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Relativity_of_Time_and_Space_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%AC%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%80_%E0%A4%B9%E0%A5%88\"><\/span>Relativity of Time and Space \u0915\u094d\u092f\u093e \u092c\u0924\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u0939\u092e \u0905\u0915\u094d\u0938\u0930 \u092e\u093e\u0928 \u0932\u0947\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0915\u093f Universe \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u092c\u0921\u093c\u0940 \u0918\u0921\u093c\u0940 \u091a\u0932 \u0930\u0939\u0940 \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0938\u092d\u0940 \u091c\u0917\u0939 \u090f\u0915 \u0939\u0940 \u0938\u092e\u092f \u0917\u0941\u091c\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 Einstein \u0915\u0940 Special Relativity \u0928\u0947 \u0907\u0938 \u0938\u094b\u091a \u0915\u094b \u092c\u0926\u0932\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0915\u093e\u092e \u0915\u093f\u092f\u093e\u0964 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u0938\u093e\u0930 \u0905\u0932\u0917 Relative Motion \u092e\u0947\u0902 \u092e\u094c\u091c\u0942\u0926 Observers \u0926\u0942\u0930\u0940 \u0914\u0930 \u0938\u092e\u092f \u0915\u094b \u0905\u0932\u0917 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u0947 \u092e\u093e\u092a \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0907\u0924\u0928\u093e \u0939\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902, \u0915\u094c\u0928-\u0938\u0940 \u0926\u094b \u0918\u091f\u0928\u093e\u090f\u0902 \u090f\u0915 \u0938\u093e\u0925 \u0939\u0941\u0908\u0902, \u092f\u0939 \u092d\u0940 \u0909\u0928\u0915\u0947 Reference Frame \u092a\u0930 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964\u0907\u0938\u0932\u093f\u090f relativity of time and space \u0915\u093e \u092e\u0924\u0932\u092c \u092f\u0939 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u093f \u0918\u0921\u093c\u093f\u092f\u093e\u0902 \u0916\u0930\u093e\u092c \u0939\u0948\u0902\u0964 Space \u0914\u0930 Time \u0906\u092a\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u0941\u0921\u093c\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0914\u0930 \u0907\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u092e\u093f\u0932\u093e\u0915\u0930 Spacetime \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<a href=\"https:\/\/openstax.org\/books\/university-physics-volume-3\/pages\/5-summary\"> OpenStax \u0915\u0940 Relativity Explanation<\/a> \u0907\u0938 \u092c\u0941\u0928\u093f\u092f\u093e\u0926\u0940 \u0935\u093f\u091a\u093e\u0930 \u0915\u094b \u0938\u0930\u0932 \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0938\u092e\u091d\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h3><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-5129\" src=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Twin-Paradox.png\" alt=\"Twin Paradox\" width=\"1900\" height=\"1000\" srcset=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Twin-Paradox.png 1900w, https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Twin-Paradox-300x158.png 300w, https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Twin-Paradox-1024x539.png 1024w, https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Twin-Paradox-768x404.png 768w, https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Twin-Paradox-1536x808.png 1536w, https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Twin-Paradox-18x9.png 18w, https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Twin-Paradox-1320x695.png 1320w\" sizes=\"(max-width: 1900px) 100vw, 1900px\" \/><\/h3>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Twin_Paradox_%E0%A4%8F%E0%A4%95_%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%88_%E0%A4%95%E0%A4%AE_%E0%A4%89%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%B0_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%95%E0%A5%88%E0%A4%B8%E0%A5%87_%E0%A4%B0%E0%A4%B9_%E0%A4%B8%E0%A4%95%E0%A4%A4%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A5%88\"><\/span>Twin Paradox: \u090f\u0915 \u092d\u093e\u0908 \u0915\u092e \u0909\u092e\u094d\u0930 \u0915\u093e \u0915\u0948\u0938\u0947 \u0930\u0939 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u0938\u094b\u091a\u093f\u090f, \u0926\u094b \u091c\u0941\u0921\u093c\u0935\u093e\u0902 \u092d\u093e\u0907\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 Earth \u092a\u0930 \u0930\u0939\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0926\u0942\u0938\u0930\u093e \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0924\u0947\u091c Spacecraft \u0938\u0947 \u092f\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u0915\u0930\u0915\u0947 \u0935\u093e\u092a\u0938 \u0906\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u0938\u092e\u092f \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925-\u0938\u093e\u0925 \u0939\u0941\u090f \u092c\u0926\u0932\u093e\u0935 \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0905\u0932\u0917 \u0905\u0932\u0917 \u0939\u094b\u0902\u0917\u0947\u0964 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0905\u0927\u093f\u0915 Speed \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0938\u092b\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u092f\u093e\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0915\u0940 \u0909\u092e\u094d\u0930 \u0915\u092e \u092c\u0922\u093c \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0947 Twin Paradox \u0915\u0947 \u091c\u0930\u093f\u090f \u0938\u092e\u091d\u093e\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964\u0910\u0938\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0948 \u0915\u0940 \u090f\u0915 \u0915\u093e \u091f\u093e\u0907\u092e \u092c\u0939\u0941\u0924 slow \u0939\u094b \u091c\u093e\u092f\u0947\u0917\u093e \u092f\u093e \u0909\u0938\u0915\u0940 \u0918\u095c\u0940 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0927\u0940\u092e\u0940 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u0939\u094b\u0917\u0940 \u092b\u0930\u094d\u0915 \u0924\u092c \u0938\u092e\u091d \u092e\u0947\u0902 \u0906\u090f\u0917\u093e \u091c\u092c \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u0932\u092e\u094d\u092c\u0947 \u0938\u092e\u092f \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u0906\u092a\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u093f\u0932\u0947\u0902\u0917\u0947 \u0964\u0915\u0940 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u092a\u0943\u0937\u094d\u0920\u092d\u0942\u092e\u093f \u0938\u092e\u091d\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<a href=\"https:\/\/www.nist.gov\/publications\/relativity-and-optical-clocks\"> NIST \u0915\u0940 Relativity Review<\/a> \u0907\u0938 \u0935\u093f\u091a\u093e\u0930 \u0915\u0940 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u092a\u0943\u0937\u094d\u0920\u092d\u0942\u092e\u093f \u0938\u092e\u091d\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Time_Dilation_Meaning_in_Hindi_%E0%A4%86%E0%A4%96%E0%A4%BF%E0%A4%B0_%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%A3_%E0%A4%B9%E0%A5%88_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE\"><\/span>Time Dilation Meaning in Hindi: \u0906\u0916\u093f\u0930 \u0938\u092e\u092f \u092a\u094d\u0930\u0938\u0930\u0923 \u0939\u0948 \u0915\u094d\u092f\u093e?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>time dilation \u0915\u093e \u092e\u0924\u0932\u092c\u00a0\u0938\u092e\u091d\u0947\u0902 \u0924\u094b \u0907\u0938\u0947 <i>\u0938\u092e\u092f \u092a\u094d\u0930\u0938\u0930\u0923<\/i> \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0906\u0938\u093e\u0928 \u092d\u093e\u0937\u093e \u092e\u0947\u0902, \u0905\u0932\u0917 Motion \u092f\u093e Gravity Conditions \u092e\u0947\u0902 \u0926\u094b \u0918\u0921\u093c\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0926\u0930\u094d\u091c \u0938\u092e\u092f \u0915\u0940 \u0926\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u092b\u0930\u094d\u0915 \u0939\u094b\u0928\u093e\u0964 \u092f\u0939 \u0938\u091a\u092e\u0941\u091a Physics \u0915\u093e Effect \u0939\u0948, \u0915\u0947\u0935\u0932 \u0915\u0932\u094d\u092a\u0928\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902\u0964 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0907\u0938\u0915\u093e \u092e\u0924\u0932\u092c \u092f\u0939 \u092d\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u093f \u0915\u094b\u0908 \u092e\u0928\u091a\u093e\u0939\u0940 \u0924\u093e\u0930\u0940\u0916 \u091a\u0941\u0928\u0915\u0930 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964time dilation theory \u092e\u0947\u0902 \u0917\u0924\u093f \u0935\u093e\u0932\u093e Effect Special Relativity \u0938\u0947 \u0938\u092e\u091d\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0926\u0942\u0938\u0930\u093e Effect Gravity \u0915\u0947 \u0915\u093e\u0930\u0923 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0947 General Relativity \u0938\u092e\u091d\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0938\u093e\u0925 \u0926\u0947\u0916\u0915\u0930 \u0939\u0940 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0935\u093e\u0938\u094d\u0924\u0935\u093f\u0915 Space Mission \u0915\u0940 \u0918\u0921\u093c\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0938\u0939\u0940 \u0939\u093f\u0938\u093e\u092c \u0932\u0917\u093e\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Space-Time_Dilation_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%85%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%AF_%E0%A4%B9%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B6%E0%A4%BE_%E0%A4%A7%E0%A5%80%E0%A4%AE%E0%A4%BE_%E0%A4%9A%E0%A4%B2%E0%A4%A4%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A5%88\"><\/span>Space-Time Dilation: \u0915\u094d\u092f\u093e \u0905\u0902\u0924\u0930\u093f\u0915\u094d\u0937 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092e\u092f \u0939\u092e\u0947\u0936\u093e \u0927\u0940\u092e\u093e \u091a\u0932\u0924\u093e \u0939\u0948?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>\u0938\u0941\u0928\u0915\u0930 \u0932\u0917\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f Space \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u0924\u0947 \u0939\u0940 \u0938\u092e\u092f \u0927\u0940\u092e\u093e \u0939\u094b \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092a\u0930 \u0939\u0930 \u091c\u0917\u0939 \u0910\u0938\u093e \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0948\u0964 \u0935\u0939\u093e\u0902 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u093e \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0915\u093f\u0924\u0928\u0940 Speed \u0938\u0947 \u091a\u0932 \u0930\u0939\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0915\u093f\u0938 Gravitational Field \u092e\u0947\u0902 \u0939\u0948, \u092f\u0947 \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u092c\u093e\u0924\u0947\u0902 \u092e\u093e\u092f\u0928\u0947 \u0930\u0916\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u090f\u0915 Effect \u0918\u0921\u093c\u0940 \u0915\u094b \u0927\u0940\u092e\u093e \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0926\u093f\u0936\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u092c\u0915\u093f \u0926\u0942\u0938\u0930\u093e \u0909\u0938\u0947 \u0924\u0947\u091c \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0926\u093f\u0936\u093e \u092e\u0947\u0902\u0964 \u0914\u0930 \u0910\u0938\u0947 \u0939\u0940 \u0938\u092e\u092f \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u091c\u0917\u0939 \u092a\u0930 \u092a\u0930 \u0905\u0932\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948<\/p>\n<p>Earth \u0915\u0947 \u092a\u093e\u0938 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u090a\u0902\u091a\u093e\u0908 \u092a\u0930 \u0930\u0916\u0940 \u0918\u0921\u093c\u0940 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f\u0924\u0903 \u0928\u0940\u091a\u0947 \u0930\u0916\u0940 \u0918\u0921\u093c\u0940 \u0938\u0947 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0925\u094b\u0921\u093c\u093e \u0924\u0947\u091c \u091a\u0932\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u092b\u0930\u094d\u0915 \u0907\u0924\u0928\u093e \u091b\u094b\u091f\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0930\u094b\u091c \u0915\u0940 \u091c\u093f\u0902\u0926\u0917\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0928\u091c\u0930 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0906\u0924\u093e\u0964 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 Atomic Clocks \u0915\u0940 Accuracy \u0907\u0938\u0947 \u092a\u0915\u0921\u093c \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u0938\u092e\u092f \u0915\u0940 \u0930\u092b\u094d\u0924\u093e\u0930 \u0915\u094b \u0938\u092e\u091d\u0924\u0947 \u0938\u092e\u092f \u0915\u0947\u0935\u0932 Spacecraft \u0915\u0940 Speed \u0926\u0947\u0916\u0928\u093e \u092a\u0930\u094d\u092f\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b\u0924\u093e\u0964<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Is_Time_Dilation_Real_Science_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%95%E0%A4%B9%E0%A4%A4%E0%A5%80_%E0%A4%B9%E0%A5%88\"><\/span>Is Time Dilation Real? Science \u0915\u094d\u092f\u093e \u0915\u0939\u0924\u0940 \u0939\u0948?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Is time dilation real \u0915\u093e \u091c\u0935\u093e\u092c \u0939\u093e\u0901 \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0947 Effects \u092c\u093e\u0930-\u092c\u093e\u0930 Experiments \u092e\u0947\u0902 \u092e\u093e\u092a\u0947 \u0917\u090f \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0907\u0938\u0915\u093e \u092e\u0924\u0932\u092c \u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f \u092e\u0947\u0902 \u0932\u094b\u0917\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092e\u0941\u0915\u093e\u092c\u0932\u0947 \u0925\u094b\u0921\u093c\u093e \u0906\u0917\u0947 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u0928\u0947 \u0915\u093e Scientific \u0906\u0927\u093e\u0930 \u092e\u094c\u091c\u0942\u0926 \u0939\u0948, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u092b\u093f\u0932\u094d\u092e \u091c\u0948\u0938\u0940 Time Machine \u0924\u0948\u092f\u093e\u0930 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0941\u0908 \u0939\u0948\u0964 \u0906\u0917\u0947 \u091c\u093f\u0928 Experiments \u0915\u0940 \u092c\u093e\u0924 \u0915\u0930\u0947\u0902\u0917\u0947, \u0935\u0947 \u0907\u0938\u0940 \u0905\u0902\u0924\u0930 \u0915\u094b \u0938\u093e\u092b \u0915\u0930 \u0926\u0947\u0902\u0917\u0947\u0964 \u0909\u0938\u0938\u0947 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u090f\u0915 \u0915\u0920\u093f\u0928 \u0938\u0935\u093e\u0932 \u092c\u093e\u0915\u0940 \u0939\u0948: \u0905\u0917\u0930 Future \u0915\u093e \u0930\u093e\u0938\u094d\u0924\u093e \u0915\u0941\u091b \u0939\u0926 \u0924\u0915 \u0938\u092e\u091d \u0906\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0924\u094b Past \u0915\u093e \u0915\u094d\u092f\u093e? \u0915\u094d\u092f\u093e \u0935\u0939 \u092d\u0940 \u091c\u093e\u0928\u093e \u0938\u0902\u092d\u0935 \u0939\u0948 ?<\/p>\n<h2><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-5127 size-full\" src=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Wormhole.png\" alt=\"wormhole\" width=\"1900\" height=\"1000\" srcset=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Wormhole.png 1900w, https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Wormhole-300x158.png 300w, https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Wormhole-1024x539.png 1024w, https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Wormhole-768x404.png 768w, https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Wormhole-1536x808.png 1536w, https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Wormhole-18x9.png 18w, https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Wormhole-1320x695.png 1320w\" sizes=\"(max-width: 1900px) 100vw, 1900px\" \/><\/h2>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wormhole_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%85%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%A4_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%87_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%88_Shortcut_%E0%A4%AC%E0%A4%A8_%E0%A4%B8%E0%A4%95%E0%A4%A4%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A5%88\"><\/span>Wormhole: \u0915\u094d\u092f\u093e \u0905\u0924\u0940\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u093e\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0915\u094b\u0908 Shortcut \u092c\u0928 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Mathematical_Possibility_%E0%A4%94%E0%A4%B0_%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95_%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%87_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%AB%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%95\"><\/span>Mathematical Possibility \u0914\u0930 \u0935\u093e\u0938\u094d\u0924\u0935\u093f\u0915 \u0930\u093e\u0938\u094d\u0924\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092b\u0930\u094d\u0915<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>warmholes \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915\u094b \u0915\u0947 \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0926\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u090f\u0915 \u0936\u092c\u094d\u0926 \u0939\u0948 \u091c\u094b \u090f\u0915 \u0930\u093e\u0938\u094d\u0924\u0947 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0924\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u0938\u092e\u092f \u092f\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u0915\u0940 \u0938\u0902\u092d\u093e\u0935\u0928\u093e\u090f \u092c\u095d \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948, warmholes \u0938\u092e\u092f \u0915\u0947 \u0926\u094b \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u0939\u093f\u0938\u094d\u0938\u094b\u0902 \u0915\u094b \u091c\u094b\u095c\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0964 \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u0915\u0947 \u0924\u094b\u0930 \u092a\u0930 \u090f\u0915 \u0915\u093e\u0917\u091c \u0915\u0947 \u0926\u094b \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u092c\u093f\u0928\u094d\u0926\u0941\u0913 \u0915\u0940 \u0926\u0941\u0930\u0940 \u0915\u094b \u090f\u0915 \u0938\u093e\u0925 \u091c\u094b\u095c \u0915\u0930 \u0909\u0928 \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0926\u0941\u0930\u0940 \u0915\u094b \u0915\u092e \u0915\u0930 \u0926\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u090f\u0915 \u0915\u094b\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0947 \u0915\u094b\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u0928\u093e \u0906\u0938\u093e\u0928 \u0939\u094b \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p>1988 \u092e\u0947\u0902 Morris, Thorne \u0914\u0930 Yurtsever \u0928\u0947<a href=\"https:\/\/journals.aps.org\/prl\/abstract\/10.1103\/PhysRevLett.61.1446\"> Wormholes \u0914\u0930 Time Machines \u092a\u0930 Research<\/a> \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936\u093f\u0924 \u0915\u0940\u0964 \u0909\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0915\u0941\u091b \u0936\u0930\u094d\u0924\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0905\u0902\u0924\u0930\u094d\u0917\u0924 Wormhole \u0938\u0947 Time Shift \u092a\u0948\u0926\u093e \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u091a\u0930\u094d\u091a\u093e \u0925\u0940\u0964 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u092c\u0921\u093c\u0940 \u092e\u0941\u0936\u094d\u0915\u093f\u0932 \u092f\u0939\u0940 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0910\u0938\u0947 <i>Traversable Wormhole<\/i> \u0915\u093e \u0905\u0938\u094d\u0924\u093f\u0924\u094d\u0935 \u092a\u094d\u0930\u092e\u093e\u0923\u093f\u0924 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0948; \u0909\u0938\u0947 \u0916\u0941\u0932\u093e \u0930\u0916\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0905\u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f Energy Conditions \u0915\u0940 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0924 \u092a\u0921\u093c \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Grandfather_Paradox_%E0%A4%94%E0%A4%B0_Hawking_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B2\"><\/span>Grandfather Paradox \u0914\u0930 Hawking \u0915\u093e \u0938\u0935\u093e\u0932<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u092e\u093e\u0928 \u0932\u0940\u091c\u093f\u090f \u0915\u094b\u0908 \u0907\u0902\u0938\u093e\u0928 Past \u092e\u0947\u0902 \u091c\u093e\u0915\u0930 \u0910\u0938\u0940 \u0918\u091f\u0928\u093e \u092c\u0926\u0932 \u0926\u0947 \u091c\u093f\u0938\u0915\u0947 \u092c\u093f\u0928\u093e \u0909\u0938\u0915\u093e \u091c\u0928\u094d\u092e \u0939\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b\u0924\u093e\u0964 \u0924\u092c \u0935\u0939 \u0905\u0924\u0940\u0924 \u092c\u0926\u0932\u0928\u0947 \u0917\u092f\u093e \u0915\u0948\u0938\u0947? \u0907\u0938\u0940 \u0909\u0932\u091d\u0928 \u0915\u094b Grandfather Paradox \u0915\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0915\u0941\u091b Models Self-Consistent Events \u0915\u0940 \u0938\u0902\u092d\u093e\u0935\u0928\u093e \u092c\u0924\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902; \u0915\u0941\u091b \u0915\u0939\u093e\u0928\u093f\u092f\u093e\u0902 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0940 Timelines \u0915\u093e \u0938\u0939\u093e\u0930\u093e \u0932\u0947\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0907\u0928\u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947 \u0915\u094b\u0908 \u092d\u0940 \u0924\u0930\u0940\u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0907\u0902\u0938\u093e\u0928 \u0915\u0940 Past Travel \u0915\u094b \u0938\u093e\u092c\u093f\u0924 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u0930\u0924\u093e\u0964<\/p>\n<p>Stephen Hawking \u0928\u0947 1992 \u0915\u0947 \u0905\u092a\u0928\u0947<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1103\/PhysRevD.46.603\"> Chronology Protection Paper<\/a> \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u091a\u093e\u0930 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0925\u093e \u0915\u093f Physics \u0915\u0947 \u0928\u093f\u092f\u092e Past Travel \u0935\u093e\u0932\u0940 Time Loops \u0915\u094b \u092c\u0928\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u0930\u094b\u0915 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u092f\u0939 \u0917\u0902\u092d\u0940\u0930 Scientific Hypothesis \u0939\u0948, \u0905\u0902\u0924\u093f\u092e \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u092b\u0948\u0938\u0932\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902\u0964<\/p>\n<h2><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-5128 size-full\" src=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Atomic-Clocks.png\" alt=\"Atomic-Clocks\" width=\"1900\" height=\"1000\" srcset=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Atomic-Clocks.png 1900w, https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Atomic-Clocks-300x158.png 300w, https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Atomic-Clocks-1024x539.png 1024w, https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Atomic-Clocks-768x404.png 768w, https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Atomic-Clocks-1536x808.png 1536w, https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Atomic-Clocks-18x9.png 18w, https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Atomic-Clocks-1320x695.png 1320w\" sizes=\"(max-width: 1900px) 100vw, 1900px\" \/><\/h2>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Atomic_Clocks_%E0%A4%9C%E0%A4%AC_%E0%A4%B5%E0%A5%88%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%9E%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%82_%E0%A4%A8%E0%A5%87_Time_Dilation_%E0%A4%95%E0%A5%8B_%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AA_%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE\"><\/span>Atomic Clocks: \u091c\u092c \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915\u094b\u0902 \u0928\u0947 Time Dilation \u0915\u094b \u092e\u093e\u092a \u0932\u093f\u092f\u093e<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"1971_%E0%A4%95%E0%A5%87_%E0%A4%B9%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%88_%E0%A4%9C%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%9C_%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%87_Experiment_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A5%81%E0%A4%86\"><\/span>1971 \u0915\u0947 \u0939\u0935\u093e\u0908 \u091c\u0939\u093e\u091c \u0935\u093e\u0932\u0947 Experiment \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0941\u0906?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Joseph Hafele \u0914\u0930 Richard Keating \u0928\u0947 \u0905\u0915\u094d\u091f\u0942\u092c\u0930 1971 \u092e\u0947\u0902 \u091a\u093e\u0930 Cesium Atomic Clocks \u0915\u094b Commercial Flights \u092a\u0930 \u0926\u0941\u0928\u093f\u092f\u093e \u0915\u0947 \u091a\u093e\u0930\u094b\u0902 \u0913\u0930 \u092d\u0947\u091c\u093e\u0964 \u090f\u0915 \u092c\u093e\u0930 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935 \u0926\u093f\u0936\u093e \u092e\u0947\u0902, \u090f\u0915 \u092c\u093e\u0930 \u092a\u0936\u094d\u091a\u093f\u092e \u0926\u093f\u0936\u093e \u092e\u0947\u0902\u0964 \u0935\u093e\u092a\u0938 \u0906\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u0909\u0928\u0915\u0940 \u0924\u0941\u0932\u0928\u093e \u091c\u092e\u0940\u0928 \u0915\u0947 Reference Clocks \u0938\u0947 \u0939\u0941\u0908\u0964 \u0909\u0928\u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0935\u0939\u0940 \u091b\u094b\u091f\u093e Time Difference \u092e\u093f\u0932\u093e \u091c\u093f\u0938\u0915\u0940 \u0926\u093f\u0936\u093e \u0914\u0930 \u092e\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e Relativity \u0928\u0947 \u0932\u0917\u092d\u0917 Predict \u0915\u0940 \u0925\u0940\u0964<\/p>\n<p>\u092a\u0942\u0930\u094d\u0935 \u0926\u093f\u0936\u093e \u0915\u0940 Clocks \u0915\u0930\u0940\u092c 59 Nanoseconds \u092a\u0940\u091b\u0947, \u091c\u092c\u0915\u093f \u092a\u0936\u094d\u091a\u093f\u092e \u0926\u093f\u0936\u093e \u0915\u0940 \u0915\u0930\u0940\u092c 273 Nanoseconds \u0906\u0917\u0947 \u092a\u093e\u0908 \u0917\u0908\u0902\u0964<a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/17779918\/\"> 1972 \u0915\u0947 Original <i>Science<\/i> Paper<\/a> \u092e\u0947\u0902 \u092f\u0947 Measurements \u0926\u0930\u094d\u091c \u0939\u0948\u0902\u0964 Nanosecond \u090f\u0915 Second \u0915\u093e \u0905\u0930\u092c\u0935\u093e\u0902 \u0939\u093f\u0938\u094d\u0938\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u092b\u0930\u094d\u0915 \u0907\u0902\u0938\u093e\u0928 \u0915\u094b \u092e\u0939\u0938\u0942\u0938 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b\u0917\u093e, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0938\u091f\u0940\u0915 \u0918\u0921\u093c\u093f\u092f\u093e\u0902 \u0907\u0938\u0947 \u0926\u0930\u094d\u091c \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AB_%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%9B_Centimeter_%E0%A4%B8%E0%A5%87_%E0%A4%AD%E0%A5%80_%E0%A4%AB%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%95_%E0%A4%AA%E0%A4%A1%E0%A4%BC%E0%A4%A4%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A5%88\"><\/span>\u0915\u094d\u092f\u093e \u0938\u093f\u0930\u094d\u092b \u0915\u0941\u091b Centimeter \u0938\u0947 \u092d\u0940 \u092b\u0930\u094d\u0915 \u092a\u0921\u093c\u0924\u093e \u0939\u0948?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>2010 \u092e\u0947\u0902 Researchers \u0928\u0947 Optical Clocks \u0938\u0947 \u0932\u0917\u092d\u0917 33 Centimeter \u0915\u0940 \u090a\u0902\u091a\u093e\u0908 \u0915\u0947 \u0905\u0902\u0924\u0930 \u092a\u0930 \u092d\u0940 Gravitational Time Dilation \u092e\u093e\u092a\u093e\u0964 \u092f\u0939 \u0915\u094b\u0908 \u091c\u093e\u0926\u0941\u0908 Jump \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0925\u093e; \u092c\u0947\u0939\u0926 \u091b\u094b\u091f\u093e \u0914\u0930 \u0938\u091f\u0940\u0915 Measurement \u0925\u093e\u0964<a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/20929843\/\"> 2010 \u0915\u0940 Optical Clocks Study<\/a> \u092e\u0947\u0902 \u0907\u0938 \u092a\u0930\u093f\u0923\u093e\u092e \u0915\u0940 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u092e\u093f\u0932\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p>2022 \u092e\u0947\u0902 <i>Nature<\/i> \u0915\u0940<a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41586-021-04349-7\"> Millimeter-Scale Gravitational Redshift Study<\/a> \u0928\u0947 Ultracold Atoms \u0915\u0947 \u0932\u0917\u092d\u0917 \u090f\u0915 Millimeter \u090a\u0902\u091a\u0947 Sample \u092e\u0947\u0902 \u0907\u0938 Effect \u0938\u0947 \u091c\u0941\u0921\u093c\u093e Frequency Difference \u0926\u0930\u094d\u091c \u0915\u093f\u092f\u093e\u0964 \u0938\u094b\u091a\u093f\u090f, \u091c\u0939\u093e\u0902 \u0939\u092e \u090f\u0915 \u092e\u093f\u0928\u091f \u0915\u093e \u0905\u0902\u0924\u0930 \u092d\u0940 \u092e\u0939\u0938\u0942\u0938 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u0930 \u092a\u093e\u0924\u0947, \u0935\u0939\u0940\u0902 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0938\u092e\u092f \u092e\u0947\u0902 \u0910\u0938\u0947 \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e \u092b\u0930\u094d\u0915 \u092e\u093e\u092a \u0930\u0939\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Particles_%E0%A4%A8%E0%A5%87_%E0%A4%AD%E0%A5%80_%E0%A4%87%E0%A4%B8_Theory_%E0%A4%95%E0%A5%8B_Support_%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE\"><\/span>Particles \u0928\u0947 \u092d\u0940 \u0907\u0938 Theory \u0915\u094b Support \u0915\u093f\u092f\u093e<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>1977 \u092e\u0947\u0902 CERN \u0915\u0947 Muon Storage Ring \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0924\u0947\u091c \u0917\u0924\u093f \u0938\u0947 \u0918\u0942\u092e\u0924\u0947 Muons \u0915\u0940 Lifetime \u092e\u093e\u092a\u0940 \u0917\u0908 \u0925\u0940\u0964 Laboratory \u0915\u0947 \u0939\u093f\u0938\u093e\u092c \u0938\u0947 \u0909\u0928\u0915\u0940 Lifetime Special Relativity \u0915\u0940 Prediction \u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u0930\u0942\u092a \u092c\u0922\u093c\u0940 \u0939\u0941\u0908 \u092a\u093e\u0908 \u0917\u0908\u0964<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Muons_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%B9%E0%A5%8B%E0%A4%A4%E0%A5%87_%E0%A4%B9%E0%A5%88\"><\/span>Muons \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948 ?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>&#8220;\u092e\u094d\u092f\u0942\u0911\u0928\u094d\u0938 (Muons) \u0906\u0938\u092e\u093e\u0928 \u0938\u0947 \u0906\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092d\u093e\u0930\u0940 \u0914\u0930 \u0924\u0947\u091c\u093c &#8216;\u0915\u0941\u0926\u0930\u0924\u0940 \u090f\u0915\u094d\u0938-\u0930\u0947&#8217; \u0939\u0948\u0902, \u091c\u093f\u0928\u0915\u0940 \u0924\u0942\u092b\u093c\u093e\u0928\u0940 \u0930\u092b\u093c\u094d\u0924\u093e\u0930 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0915\u0947 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0916\u0924\u094d\u092e \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0939\u0940 \u092a\u093f\u0930\u093e\u092e\u093f\u0921\u094b\u0902, \u091c\u094d\u0935\u093e\u0932\u093e\u092e\u0941\u0916\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u092a\u0926\u093e\u0930\u094d\u0925\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0905\u0902\u0926\u0930\u0942\u0928\u0940 \u0930\u0939\u0938\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0938\u094d\u0915\u0948\u0928 \u0915\u0930 \u0932\u0947\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964&#8221;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/268301a0\"><i>Nature<\/i> \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936\u093f\u0924 Muon Experiment<\/a> Time Dilation \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0905\u0932\u0917 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u092e\u093e\u0923 \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u092f\u0939 \u0915\u0939\u0928\u093e \u0938\u0939\u0940 \u0939\u0948 \u0915\u093f Time Dilation \u0915\u0947\u0935\u0932 Formula \u0928\u0939\u0940\u0902; \u0907\u0938\u0915\u0940 Predictions Clock \u0914\u0930 Particle \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u0924\u0930\u0939 \u0915\u0947 Experiments \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0939\u0940 \u092e\u093f\u0932\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"GPS_%E0%A4%94%E0%A4%B0_Astronauts_%E0%A4%AF%E0%A4%B9_Science_%E0%A4%B9%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80_%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%97%E0%A5%80_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%95%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%82_%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE_%E0%A4%86%E0%A4%A4%E0%A5%80_%E0%A4%B9%E0%A5%88\"><\/span>GPS \u0914\u0930 Astronauts: \u092f\u0939 Science \u0939\u092e\u093e\u0930\u0940 \u091c\u093f\u0902\u0926\u0917\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0939\u093e\u0902 \u0915\u093e\u092e \u0906\u0924\u0940 \u0939\u0948?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E0%A4%86%E0%A4%AA%E0%A4%95%E0%A5%87_Phone_%E0%A4%95%E0%A5%80_Location_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_Einstein_%E0%A4%95%E0%A5%80_%E0%A4%AD%E0%A5%82%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE\"><\/span>\u0906\u092a\u0915\u0947 Phone \u0915\u0940 Location \u092e\u0947\u0902 Einstein \u0915\u0940 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u0906\u092a Maps \u0916\u094b\u0932\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0914\u0930 Screen \u092a\u0930 \u0928\u0940\u0932\u093e Dot \u0926\u093f\u0916\u093e\u0908 \u0926\u0947\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u092a\u0940\u091b\u0947 GPS Satellites \u0915\u0940 \u092c\u0947\u0939\u0926 \u0938\u091f\u0940\u0915 \u0918\u0921\u093c\u093f\u092f\u093e\u0902 \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0909\u0928\u0915\u0940 Speed \u0915\u0947 \u0915\u093e\u0930\u0923 \u0918\u0921\u093c\u093f\u092f\u093e\u0902 Earth \u0915\u0940 \u0924\u0941\u0932\u0928\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0932\u0917\u092d\u0917 7 Microseconds \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0926\u093f\u0928 \u0927\u0940\u092e\u0940 \u092a\u0921\u093c\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0926\u093f\u0936\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u090a\u0902\u091a\u093e\u0908 \u092a\u0930 \u0905\u092a\u0947\u0915\u094d\u0937\u093e\u0915\u0943\u0924 \u0915\u092e\u091c\u094b\u0930 Gravity \u0915\u093e \u0905\u0938\u0930 \u0909\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u0932\u0917\u092d\u0917 45 Microseconds \u0924\u0947\u091c \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0926\u093f\u0936\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964\u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 Effects \u092e\u093f\u0932\u0915\u0930 \u0932\u0917\u092d\u0917 38 Microseconds \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0926\u093f\u0928 \u0924\u0947\u091c \u0915\u093e \u0905\u0902\u0924\u0930 \u0926\u0947\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 GPS \u092e\u0947\u0902 \u0907\u0938\u0947 \u0927\u094d\u092f\u093e\u0928 \u0930\u0916\u0928\u093e \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0939\u0948\u0964<a href=\"https:\/\/www.nist.gov\/atomic-clocks\/a-powerful-tool-for-science\/putting-einstein-test\"> NIST \u0915\u093e GPS \u0914\u0930 Relativity \u0935\u093f\u0935\u0930\u0923<\/a> \u0938\u092e\u091d\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f Einstein \u0915\u0940 Theory \u0915\u0947\u0935\u0932 \u0915\u093f\u0924\u093e\u092c\u094b\u0902 \u0924\u0915 \u0938\u0940\u092e\u093f\u0924 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_Scott_Kelly_Time_Traveller_%E0%A4%AC%E0%A4%A8_%E0%A4%97%E0%A4%8F_%E0%A4%A5%E0%A5%87\"><\/span>\u0915\u094d\u092f\u093e Scott Kelly Time Traveller \u092c\u0928 \u0917\u090f \u0925\u0947?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>NASA \u0915\u0940 Twins Study \u092e\u0947\u0902 Astronaut Scott Kelly \u0928\u0947 Space \u092e\u0947\u0902 340 \u0926\u093f\u0928 \u092c\u093f\u0924\u093e\u090f, \u091c\u092c\u0915\u093f \u0909\u0928\u0915\u0947 \u091c\u0941\u0921\u093c\u0935\u093e\u0902 \u092d\u093e\u0908 Mark Kelly Earth \u092a\u0930 \u0925\u0947\u0964\u0932\u0947\u0915\u093f\u0928<a href=\"https:\/\/www.nasa.gov\/humans-in-space\/twins-study\/faqs-nasa-twins-study\/\"> NASA \u0915\u0940 Twins Study<\/a> \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 Spaceflight \u0915\u0947 Biological Effects \u092a\u0930 \u0925\u0940, Time Machine \u0915\u093e Experiment \u0928\u0939\u0940\u0902\u0964 \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0940 Motion \u0914\u0930 Gravity Conditions \u0938\u0947 Relativistic Aging \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u091b\u094b\u091f\u093e \u0905\u0902\u0924\u0930 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 Scott \u0915\u094b \u0935\u0930\u094d\u0937\u094b\u0902 \u0906\u0917\u0947 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u093e \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u092c\u0924\u093e\u0928\u093e \u0938\u0939\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b\u0917\u093e\u0964<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Telescope_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%AC%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A4%BE_%E0%A4%95%E0%A4%B9%E0%A5%80%E0%A4%82_%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%8F_%E0%A4%B9%E0%A4%AE_%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8B%E0%A4%A1%E0%A4%BC%E0%A5%8B%E0%A4%82_%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B2_%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%9B%E0%A5%87_%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%96_%E0%A4%B8%E0%A4%95%E0%A4%A4%E0%A5%87_%E0%A4%B9%E0%A5%88%E0%A4%82\"><\/span>Telescope: \u0915\u094d\u092f\u093e \u092c\u093f\u0928\u093e \u0915\u0939\u0940\u0902 \u091c\u093e\u090f \u0939\u092e \u0915\u0930\u094b\u0921\u093c\u094b\u0902 \u0938\u093e\u0932 \u092a\u0940\u091b\u0947 \u0926\u0947\u0916 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Moon_%E0%A4%94%E0%A4%B0_%E0%A4%A6%E0%A5%82%E0%A4%B0_%E0%A4%95%E0%A5%80_Galaxy_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BE_%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%AA\"><\/span>Moon \u0914\u0930 \u0926\u0942\u0930 \u0915\u0940 Galaxy \u0915\u093e \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u093e \u0930\u0942\u092a<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u091c\u092c \u0906\u092a \u091a\u093e\u0902\u0926 \u0926\u0947\u0916\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0924\u094b \u0909\u0938\u0915\u0940 Light \u0915\u0930\u0940\u092c 1.3 Seconds \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0935\u0939\u093e\u0902 \u0938\u0947 \u0928\u093f\u0915\u0932\u0940 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0906\u092a \u0909\u0938\u0947 \u0920\u0940\u0915 \u0907\u0938 \u092a\u0932 \u0915\u0940 \u0939\u093e\u0932\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0926\u0947\u0916 \u0930\u0939\u0947 \u0939\u094b\u0924\u0947\u0964 \u0926\u0942\u0930 \u0915\u0940 Galaxies \u0915\u0940 \u0930\u094b\u0936\u0928\u0940 \u092a\u0943\u0925\u094d\u0935\u0940 \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0932\u093e\u0916\u094b\u0902 \u092f\u093e \u0905\u0930\u092c\u094b\u0902 \u0938\u093e\u0932 \u0932\u0947 \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u0939\u092e \u0909\u0928\u0915\u093e \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0947 \u0938\u092e\u092f \u0915\u093e \u0930\u0942\u092a \u0926\u0947\u0916\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<a href=\"https:\/\/science.nasa.gov\/mission\/webb\/science-overview\/science-explainers\/how-does-webb-see-back-in-time\/\">NASA \u0915\u0940 James Webb Explanation<\/a> \u0907\u0938\u0940 \u0935\u091c\u0939 \u0938\u0947 \u0905\u0902\u0924\u0930\u093f\u0915\u094d\u0937 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0942\u0930 \u0926\u0947\u0916\u0928\u0947 \u0915\u094b Past \u092e\u0947\u0902 \u091d\u093e\u0902\u0915\u0928\u0947 \u091c\u0948\u0938\u093e \u092c\u0924\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964\u092e\u0917\u0930 \u0939\u092e \u0909\u0938 \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0947 \u0938\u092e\u092f \u092e\u0947\u0902 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u0924\u0947\u0964 \u0938\u093f\u0930\u094d\u092b \u0909\u0938\u0915\u0940 \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0940 Light \u0906\u091c \u0939\u092e \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u092b\u0930\u094d\u0915 \u0938\u092e\u091d\u0928\u093e \u092c\u0939\u0941\u0924 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0939\u0948, \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902\u0915\u093f Time Travel \u0938\u0947 \u091c\u0941\u0921\u093c\u0940 \u0915\u0908 \u0915\u0939\u093e\u0928\u093f\u092f\u093e\u0902 \u0907\u0938\u0940 \u092c\u093e\u0924 \u0915\u094b \u092e\u093f\u0932\u093e \u0926\u0947\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E0%A4%86%E0%A4%96%E0%A4%BF%E0%A4%B0_%E0%A4%89%E0%A4%A8_Time_Travellers_%E0%A4%95%E0%A5%87_%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A5%8B%E0%A4%82_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%9A_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%B2%E0%A4%BE\"><\/span>\u0906\u0916\u093f\u0930 \u0909\u0928 Time Travellers \u0915\u0947 \u0926\u093e\u0935\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0938\u091a \u0915\u094d\u092f\u093e \u0928\u093f\u0915\u0932\u093e?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"John_Titor_%E0%A4%94%E0%A4%B0_Versailles_%E0%A4%95%E0%A5%80_%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A\"><\/span>John Titor \u0914\u0930 Versailles \u0915\u0940 \u091c\u093e\u0902\u091a<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>John Titor \u0915\u093e IBM 5100 \u0935\u093e\u0938\u094d\u0924\u0935\u093f\u0915 \u0925\u093e, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0909\u0938\u0915\u0940 Predictions \u0915\u0908 \u091c\u0917\u0939 \u0917\u0932\u0924 \u0928\u093f\u0915\u0932\u0940\u0902 \u0914\u0930 Time Machine \u0915\u0940 \u0938\u094d\u0935\u0924\u0902\u0924\u094d\u0930 \u091c\u093e\u0902\u091a \u0915\u092d\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0941\u0908\u0964 \u0909\u0938\u0915\u0947 Future \u0938\u0947 \u0906\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u092a\u0915\u094d\u0937 \u092e\u0947\u0902 \u092d\u0930\u094b\u0938\u0947\u092e\u0902\u0926 Evidence \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0948\u0964Versailles \u0915\u0940 \u092e\u0939\u093f\u0932\u093e\u0913\u0902 \u0928\u0947 \u0905\u092a\u0928\u0947 \u0905\u0928\u0941\u092d\u0935 \u092c\u0924\u093e\u090f \u0925\u0947, \u092a\u0930 Historical Reviews \u092e\u0947\u0902 Memory \u0914\u0930 \u092c\u093e\u0926 \u0915\u0940 Interpretation \u092a\u0930 \u0938\u0935\u093e\u0932 \u0909\u0920\u0947\u0964 \u0905\u0928\u0941\u092d\u0935 \u0926\u0930\u094d\u091c \u0939\u094b\u0928\u093e, \u0935\u093e\u0938\u094d\u0924\u0935\u093f\u0915 Past Travel \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u092e\u093e\u0923 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b\u0924\u093e\u0964<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Noah_%E0%A4%94%E0%A4%B0_Andrew_Carlssin_%E0%A4%95%E0%A5%80_%E0%A4%95%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82\"><\/span>Noah \u0914\u0930 Andrew Carlssin \u0915\u0940 \u0915\u0939\u093e\u0928\u093f\u092f\u093e\u0902<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Noah \u0915\u093e Lie Detector Video \u092d\u0940 Time Travel \u0938\u093e\u092c\u093f\u0924 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u0930 \u092a\u093e\u092f\u093e\u0964 \u092c\u093e\u0926 \u092e\u0947\u0902 \u0909\u0938\u0938\u0947 \u091c\u0941\u0921\u093c\u0947 Online Performances \u0915\u094b \u0932\u0947\u0915\u0930 Hoax \u0938\u094d\u0935\u0940\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0940 Reports \u0906\u0908\u0902\u0964Andrew Carlssin \u0915\u0940 Stock Market \u0915\u0939\u093e\u0928\u0940 Satirical Tabloid Content \u0938\u0947 \u0928\u093f\u0915\u0932\u0940 \u0925\u0940, \u0928 \u0915\u093f \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092a\u094d\u0930\u092e\u093e\u0923\u093f\u0924 \u091c\u093e\u0902\u091a \u0938\u0947\u0964 \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u092e\u093e\u092e\u0932\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0928\u0938\u0928\u0940 \u0928\u0947 Evidence \u0915\u0940 \u091c\u0917\u0939 \u0932\u0947 \u0932\u0940\u0964\u0915\u093f\u0938\u0940 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0915\u0940 Personal Story, \u0915\u093f\u0938\u0940 Mathematical Model \u0915\u0940 Possibility \u0914\u0930 Laboratory \u092e\u0947\u0902 \u0926\u094b\u0939\u0930\u093e\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e Result\u2014\u092f\u0947 \u0924\u0940\u0928 \u0905\u0932\u0917 \u0924\u0930\u0939 \u0915\u0947 Evidence \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0939\u092e\u0947\u0902 \u092f\u0939 \u0924\u092f \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0915\u093f Time Machine \u0938\u091a \u0939\u0948, \u0907\u0928\u0915\u093e \u092b\u0930\u094d\u0915 \u0938\u092e\u091d\u0928\u093e \u0939\u094b\u0917\u093e\u0964<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Conclusion_%E0%A4%B9%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_Time_Machine_%E0%A4%9A%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%8F_%E0%A4%AF%E0%A4%BE_%E0%A4%AC%E0%A5%80%E0%A4%A4%E0%A5%87_%E0%A4%B5%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%A4_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%8F%E0%A4%95_%E0%A4%AE%E0%A5%8C%E0%A4%95%E0%A4%BE\"><\/span>Conclusion: \u0939\u092e\u0947\u0902 Time Machine \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f \u092f\u093e \u092c\u0940\u0924\u0947 \u0935\u0915\u094d\u0924 \u0915\u093e \u090f\u0915 \u092e\u094c\u0915\u093e?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>\u0936\u0941\u0930\u0941\u0906\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0939\u092e\u0928\u0947 \u0938\u094b\u091a\u093e \u0925\u093e \u0915\u093f \u0915\u093e\u0936 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0947 \u0926\u093f\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0932\u094c\u091f\u0915\u0930 \u0905\u092a\u0928\u0940 \u0917\u0932\u0924\u0940 \u092c\u0926\u0932 \u092a\u093e\u0924\u0947\u0964 \u0905\u092d\u0940 Science \u0910\u0938\u093e \u0915\u094b\u0908 \u0930\u093e\u0938\u094d\u0924\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0926\u093f\u0916\u093e \u092a\u093e\u0908 \u0939\u0948 \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0939\u092e \u092c\u0940\u0924\u0947 \u0939\u0941\u090f \u0915\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u093e\u0915\u0930 \u0905\u092a\u0928\u0940 \u0907\u091a\u094d\u091b\u093e \u0938\u0947 \u0918\u091f\u0928\u093e\u090f\u0902 \u092c\u0926\u0932 \u0938\u0915\u0947\u0902\u0964 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u090f\u0915 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0940 \u092c\u093e\u0924 \u0938\u091a\u092e\u0941\u091a \u0939\u0948\u0930\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u0939\u0948: \u0938\u092e\u092f \u0915\u0940 \u0926\u0930 \u0939\u0930 \u092a\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u091c\u0948\u0938\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0930\u0939\u0924\u0940\u0964Einstein \u0915\u0940 Relativity, Atomic Clocks \u0914\u0930 GPS \u0928\u0947 Time Dilation \u0915\u094b \u0935\u093e\u0938\u094d\u0924\u0935\u093f\u0915 Physics \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u0925\u093e\u092a\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964 Wormholes \u0915\u0947 Mathematical Models \u0905\u092c \u092d\u0940 \u0915\u0920\u093f\u0928 \u0938\u0935\u093e\u0932 \u0909\u0920\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u092a\u0930 \u0909\u0928\u0938\u0947 \u092c\u0928\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0940 Past Time Machine \u0905\u092d\u0940 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u0938\u0902\u092d\u093e\u0935\u0928\u093e \u0939\u0948\u0964 Telescope \u0939\u092e\u0947\u0902 \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u093e Universe \u0926\u093f\u0916\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0909\u0938 \u0938\u092e\u092f \u092e\u0947\u0902 \u0932\u0947\u0915\u0930 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u091c\u093e\u0924\u093e\u0964<\/p>\n<p>\u0936\u093e\u092f\u0926 \u0939\u092e \u0905\u092a\u0928\u0940 \u091c\u093f\u0902\u0926\u0917\u0940 \u0915\u093e \u092a\u093f\u091b\u0932\u093e \u092a\u0928\u094d\u0928\u093e \u092c\u0926\u0932 \u0928 \u092a\u093e\u090f\u0902, \u092a\u0930 \u0938\u092e\u092f \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0939\u092e\u093e\u0930\u0940 \u0938\u092e\u091d \u0906\u0917\u0947 \u092c\u0922\u093c \u0930\u0939\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0914\u0930 \u0907\u0938\u0940 \u0935\u091c\u0939 \u0938\u0947 time travel \u0915\u094b \u0932\u0947\u0915\u0930 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0905\u091a\u094d\u091b\u093e \u0938\u0935\u093e\u0932 \u0915\u0947\u0935\u0932 &#8216;\u0915\u094d\u092f\u093e \u0938\u0902\u092d\u0935 \u0939\u0948?&#8217; \u0928\u0939\u0940\u0902, \u092c\u0932\u094d\u0915\u093f &#8216;\u0915\u093f\u0938 \u092c\u093e\u0924 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u092e\u093e\u0923 \u092e\u094c\u091c\u0942\u0926 \u0939\u0948?&#8217; \u092d\u0940 \u0939\u094b\u0928\u093e \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f\u0964\u0915\u0939\u0940\u0902 \u0928 \u0915\u0939\u0940\u0902 \u092f\u0939\u0940 \u092c\u093e\u0924 \u0909\u0938 \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0947 \u092a\u091b\u0924\u093e\u0935\u0947 \u0938\u0947 \u092d\u0940 \u091c\u0941\u0921\u093c\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u091c\u093f\u0938\u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0939\u092e\u0928\u0947 \u0936\u0941\u0930\u0941\u0906\u0924 \u0915\u0940 \u0925\u0940\u0964 \u0939\u092e\u0947\u0902 \u0938\u092e\u092f \u0915\u094b \u0935\u093e\u092a\u0938 \u092e\u094b\u0921\u093c\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0907\u091a\u094d\u091b\u093e \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928 \u0939\u092e\u0947\u0902 \u092b\u093f\u0932\u0939\u093e\u0932 \u0909\u0938\u0915\u0947 \u0928\u093f\u092f\u092e \u0938\u092e\u091d\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0928\u090f \u0924\u0930\u0940\u0915\u0947 \u0926\u0947 \u0930\u0939\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0909\u0928\u0915\u0940 \u0915\u0940\u092e\u0924 \u0907\u0938 \u092c\u093e\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0935\u0947 \u091c\u093e\u0902\u091a\u0947 \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0938\u093f\u0930\u094d\u092b \u0905\u091a\u094d\u091b\u0947 \u0932\u0917\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0935\u093e\u0926\u0947 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Disclaimer\"><\/span>Disclaimer<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>\u092f\u0939 \u0932\u0947\u0916 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940, Theoretical Models \u0914\u0930 \u0910\u0924\u093f\u0939\u093e\u0938\u093f\u0915 \u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u0926\u093e\u0935\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0938\u092e\u091d\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0939\u0948\u0964 John Titor, Noah, Versailles \u092f\u093e Andrew Carlssin \u0915\u0940 \u0915\u0939\u093e\u0928\u093f\u092f\u093e\u0902 \u092a\u094d\u0930\u092e\u093e\u0923\u093f\u0924 Time Travel \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917\u094b\u0902 \u0938\u0947 Time Dilation \u0915\u0940 \u092a\u0941\u0937\u094d\u091f\u093f \u0939\u0941\u0908 \u0939\u0948; \u0905\u0924\u0940\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u093e\u0915\u0930 \u0918\u091f\u0928\u093e\u090f\u0902 \u092c\u0926\u0932\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092e\u093e\u0928\u0935 Time Machine \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u092e\u093e\u0923 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0948\u0964 Theoretical Possibility \u0915\u094b \u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927 Technology \u0928 \u0938\u092e\u091d\u0947\u0902\u0964<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Abstract \u0906\u092a\u0915\u093e \u092d\u0940 \u0915\u092d\u0940 \u0928 \u0915\u092d\u0940 \u092e\u0928 \u0924\u094b \u0939\u0941\u0906 \u0939\u094b\u0917\u093e \u0915\u093f \u0915\u093e\u0936 \u0905\u0924\u0940\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u093e\u0915\u0930 \u0905\u092a\u0928\u0940 \u0915\u094b\u0908 \u0917\u0932\u0924\u0940 \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930 \u092a\u093e\u0924\u0947\u0964&hellip;<\/p>","protected":false},"author":7,"featured_media":5126,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[270,271],"tags":[511],"class_list":["post-5125","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-education","category-science","tag-time"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Time travel \u0938\u091a \u092f\u093e myth, \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e\u0908 ? - Healthpoints<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u0915\u094d\u092f\u093e Time Travel \u0938\u0902\u092d\u0935 \u0939\u0948? \u091c\u093e\u0928\u0947\u0902 Einstein \u0915\u0940 Relativity, Time Dilation \u0914\u0930 Wormholes \u0915\u093e \u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928, \u0938\u093e\u0925 \u0939\u0940 \u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f \u0938\u0947 \u0906\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u091a\u0930\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0926\u093e\u0935\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e\u0908\u0964\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"hi_IN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Time travel \u0938\u091a \u092f\u093e myth, \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e\u0908 ? - Healthpoints\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0915\u094d\u092f\u093e Time Travel \u0938\u0902\u092d\u0935 \u0939\u0948? \u091c\u093e\u0928\u0947\u0902 Einstein \u0915\u0940 Relativity, Time Dilation \u0914\u0930 Wormholes \u0915\u093e \u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928, \u0938\u093e\u0925 \u0939\u0940 \u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f \u0938\u0947 \u0906\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u091a\u0930\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0926\u093e\u0935\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e\u0908\u0964\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Healthpoints\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-11-03T11:33:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-11-03T11:37:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/aRTICLE-1-1024x539.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"539\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Bhushal Birla\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0932\u093f\u0916\u093f\u0924\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Bhushal Birla\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"\u0905\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928\u093f\u0924 \u092a\u0922\u093c\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0938\u092e\u092f\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"16 \u092e\u093f\u0928\u091f\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/is-time-travel-possible\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/is-time-travel-possible\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Bhushal Birla\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8ddf76abaa946a362b931cc7c60859c1\"},\"headline\":\"Time travel \u0938\u091a \u092f\u093e myth, \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e\u0908 ?\",\"datePublished\":\"2026-11-03T11:33:19+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-03T11:37:02+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/is-time-travel-possible\\\/\"},\"wordCount\":539,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/is-time-travel-possible\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/aRTICLE-1.png\",\"keywords\":[\"Time\"],\"articleSection\":[\"Education\",\"Science\"],\"inLanguage\":\"hi-IN\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/is-time-travel-possible\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/is-time-travel-possible\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/is-time-travel-possible\\\/\",\"name\":\"Time travel \u0938\u091a \u092f\u093e myth, \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e\u0908 ? - Healthpoints\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/is-time-travel-possible\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/is-time-travel-possible\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/aRTICLE-1.png\",\"datePublished\":\"2026-11-03T11:33:19+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-03T11:37:02+00:00\",\"description\":\"\u0915\u094d\u092f\u093e Time Travel \u0938\u0902\u092d\u0935 \u0939\u0948? \u091c\u093e\u0928\u0947\u0902 Einstein \u0915\u0940 Relativity, Time Dilation \u0914\u0930 Wormholes \u0915\u093e \u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928, \u0938\u093e\u0925 \u0939\u0940 \u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f \u0938\u0947 \u0906\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u091a\u0930\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0926\u093e\u0935\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e\u0908\u0964\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/is-time-travel-possible\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"hi-IN\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/is-time-travel-possible\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"hi-IN\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/is-time-travel-possible\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/aRTICLE-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/aRTICLE-1.png\",\"width\":1900,\"height\":1000,\"caption\":\"time travel\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/is-time-travel-possible\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Time travel \u0938\u091a \u092f\u093e myth, \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e\u0908 ?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/\",\"name\":\"Healthpoints\",\"description\":\"Inspired by Science. Driven by Care\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"hi-IN\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/#organization\",\"name\":\"Healthpoints\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"hi-IN\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/cropped-health-points3.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/cropped-health-points3.png\",\"width\":738,\"height\":220,\"caption\":\"Healthpoints\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8ddf76abaa946a362b931cc7c60859c1\",\"name\":\"Bhushal Birla\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"hi-IN\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/wp-content\\\/litespeed\\\/avatar\\\/a7cba277220bd7afbb1e62ad3cf6774c.jpg?ver=1793602053\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/wp-content\\\/litespeed\\\/avatar\\\/a7cba277220bd7afbb1e62ad3cf6774c.jpg?ver=1793602053\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/wp-content\\\/litespeed\\\/avatar\\\/a7cba277220bd7afbb1e62ad3cf6774c.jpg?ver=1793602053\",\"caption\":\"Bhushal Birla\"},\"description\":\"Bhushal Birla is a content writer who enjoys writing about health, lifestyle, wellness, and everyday topics. He believes that useful information should be easy for everyone to read and understand. His articles focus on answering common questions, explaining important topics in simple words, and helping readers make informed decisions. Through his writing, he aims to share reliable information that readers can relate to and use in their daily lives.\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.healthpoints.in\\\/hi\\\/author\\\/bhushal-birla\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Time travel \u0938\u091a \u092f\u093e myth, \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e\u0908 ? - Healthpoints","description":"\u0915\u094d\u092f\u093e Time Travel \u0938\u0902\u092d\u0935 \u0939\u0948? \u091c\u093e\u0928\u0947\u0902 Einstein \u0915\u0940 Relativity, Time Dilation \u0914\u0930 Wormholes \u0915\u093e \u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928, \u0938\u093e\u0925 \u0939\u0940 \u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f \u0938\u0947 \u0906\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u091a\u0930\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0926\u093e\u0935\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e\u0908\u0964","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/","og_locale":"hi_IN","og_type":"article","og_title":"Time travel \u0938\u091a \u092f\u093e myth, \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e\u0908 ? - Healthpoints","og_description":"\u0915\u094d\u092f\u093e Time Travel \u0938\u0902\u092d\u0935 \u0939\u0948? \u091c\u093e\u0928\u0947\u0902 Einstein \u0915\u0940 Relativity, Time Dilation \u0914\u0930 Wormholes \u0915\u093e \u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928, \u0938\u093e\u0925 \u0939\u0940 \u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f \u0938\u0947 \u0906\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u091a\u0930\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0926\u093e\u0935\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e\u0908\u0964","og_url":"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/is-time-travel-possible\/","og_site_name":"Healthpoints","article_published_time":"2026-11-03T11:33:19+00:00","article_modified_time":"2026-11-03T11:37:02+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":539,"url":"https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/aRTICLE-1-1024x539.png","type":"image\/png"}],"author":"Bhushal Birla","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0932\u093f\u0916\u093f\u0924":"Bhushal Birla","\u0905\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928\u093f\u0924 \u092a\u0922\u093c\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0938\u092e\u092f":"16 \u092e\u093f\u0928\u091f"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.healthpoints.in\/is-time-travel-possible\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.healthpoints.in\/is-time-travel-possible\/"},"author":{"name":"Bhushal Birla","@id":"https:\/\/www.healthpoints.in\/#\/schema\/person\/8ddf76abaa946a362b931cc7c60859c1"},"headline":"Time travel \u0938\u091a \u092f\u093e myth, \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e\u0908 ?","datePublished":"2026-11-03T11:33:19+00:00","dateModified":"2026-11-03T11:37:02+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.healthpoints.in\/is-time-travel-possible\/"},"wordCount":539,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.healthpoints.in\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.healthpoints.in\/is-time-travel-possible\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/aRTICLE-1.png","keywords":["Time"],"articleSection":["Education","Science"],"inLanguage":"hi-IN","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.healthpoints.in\/is-time-travel-possible\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.healthpoints.in\/is-time-travel-possible\/","url":"https:\/\/www.healthpoints.in\/is-time-travel-possible\/","name":"Time travel \u0938\u091a \u092f\u093e myth, \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e\u0908 ? - Healthpoints","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.healthpoints.in\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.healthpoints.in\/is-time-travel-possible\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.healthpoints.in\/is-time-travel-possible\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/aRTICLE-1.png","datePublished":"2026-11-03T11:33:19+00:00","dateModified":"2026-11-03T11:37:02+00:00","description":"\u0915\u094d\u092f\u093e Time Travel \u0938\u0902\u092d\u0935 \u0939\u0948? \u091c\u093e\u0928\u0947\u0902 Einstein \u0915\u0940 Relativity, Time Dilation \u0914\u0930 Wormholes \u0915\u093e \u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928, \u0938\u093e\u0925 \u0939\u0940 \u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f \u0938\u0947 \u0906\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u091a\u0930\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0926\u093e\u0935\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e\u0908\u0964","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.healthpoints.in\/is-time-travel-possible\/#breadcrumb"},"inLanguage":"hi-IN","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.healthpoints.in\/is-time-travel-possible\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"hi-IN","@id":"https:\/\/www.healthpoints.in\/is-time-travel-possible\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/aRTICLE-1.png","contentUrl":"https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/aRTICLE-1.png","width":1900,"height":1000,"caption":"time travel"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.healthpoints.in\/is-time-travel-possible\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.healthpoints.in\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Time travel \u0938\u091a \u092f\u093e myth, \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e\u0908 ?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.healthpoints.in\/#website","url":"https:\/\/www.healthpoints.in\/","name":"Healthpoints","description":"Inspired by Science. Driven by Care","publisher":{"@id":"https:\/\/www.healthpoints.in\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.healthpoints.in\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"hi-IN"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.healthpoints.in\/#organization","name":"Healthpoints","url":"https:\/\/www.healthpoints.in\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"hi-IN","@id":"https:\/\/www.healthpoints.in\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/cropped-health-points3.png","contentUrl":"https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/cropped-health-points3.png","width":738,"height":220,"caption":"Healthpoints"},"image":{"@id":"https:\/\/www.healthpoints.in\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.healthpoints.in\/#\/schema\/person\/8ddf76abaa946a362b931cc7c60859c1","name":"Bhushal Birla","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"hi-IN","@id":"https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/litespeed\/avatar\/a7cba277220bd7afbb1e62ad3cf6774c.jpg?ver=1793602053","url":"https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/litespeed\/avatar\/a7cba277220bd7afbb1e62ad3cf6774c.jpg?ver=1793602053","contentUrl":"https:\/\/www.healthpoints.in\/wp-content\/litespeed\/avatar\/a7cba277220bd7afbb1e62ad3cf6774c.jpg?ver=1793602053","caption":"Bhushal Birla"},"description":"Bhushal Birla is a content writer who enjoys writing about health, lifestyle, wellness, and everyday topics. He believes that useful information should be easy for everyone to read and understand. His articles focus on answering common questions, explaining important topics in simple words, and helping readers make informed decisions. Through his writing, he aims to share reliable information that readers can relate to and use in their daily lives.","url":"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/author\/bhushal-birla\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5125","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5125"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5125\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5131,"href":"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5125\/revisions\/5131"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5126"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5125"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.healthpoints.in\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}